• Ijọba Apapọ ti Naijiria kede idinku ninu iye owo epo fun igba diẹ ti yoo wa fún ọgbọ̀n ọjọ 30 days ni awọn ibudo epo NNPC, pẹlu ipinnu tuntun lati fi opin si iye owo epo ni ₦1,350 fun lita kan.
• Minisita fun Eto Isuna ati Alakoso Eto Iṣuna-ọrọ-aje, Taiwo Oyedele, ṣalaye eto yii ni Abuja; o sọ pe NNPC yoo ta epo ni iye owo ti wọn fi ra a (laisi èrè) fun igba diẹ lati dinku ẹru iye owo giga ti awọn eniyan n koju.
• Wọn n fun awọn oniṣẹ ọkọ irin-ajo ti gbogbo eniyan n lo ni anfani pataki labẹ eto ọjọ 30 yii lati ṣe iranlọwọ lati dinku iye owo ti awọn ero n san fun irin-ajo.
• Ijọba ṣalaye pe iyipada yii kii ṣe ipadabọ si eto atijọ ti ijọba n san owo iranlọwọ lori epo (subsidy), lakoko ti wọn tun n ṣiṣẹ lori eto igba pipẹ lati pese epo aise fun awọn ile-iṣẹ ti n ṣiṣẹ lori sisẹ epo ni orilẹ-ede yii ni iye owo ti a le sọ tẹlẹ, eyi ti o wa ni ayika $80 fun agba kan, fun oṣu mẹfa ti n bọ.
Idinku ninu iye epo kii ṣe eto iranlọwọ owo epo (subsidy) — Ile-iṣẹ Aare
Ile-iṣẹ Aare sọ pe igbese tuntun ti NNPC fi n ta epo ni iye ti wọn fi ra a jẹ ọna lati dinku ipa ti iyipada nla ninu iye owo le ni lori awọn eniyan, kii ṣe ipadabọ eto iranlọwọ owo epo….
Ìdínkù owó epo kì í ṣe ìrànwọ́ owó (subsidy) — Ọ́fíìsì Ààrẹ
Ìròyìn
Ọjọ́ kẹjọ Oṣù Kẹwàá, 2026, aago mẹ́sàn-án àti ìṣẹ́jú mẹ́rìndínláàádọ́ta (9:44) alẹ́
Ni ọjọ́bọ̀, Ijọba Àpapọ̀ kéde pé ilé-iṣẹ́ Nigerian National Petroleum Company Limited (NNPC) yóò fi èrè tí wọ́n sábà máa ń rí lórí títà epo ọkọ̀ sílẹ̀, wọn yóò sì ta á fún àwọn ọmọ Nàìjíríà ní iye tí ó ná wọn láti rà á; èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbésẹ̀ láti dín ẹrù ìṣòro tí ìyípadà nínú iye owó epo ní àgbáyé lè fa lé àwọn ìdílé kù.
Ìkéde yìí wáyé nígbà tí Ààrẹ sọ pé ètò náà—tí Ààrẹ Bola Tinubu fọwọ́ sí—kò túmọ̀ sí pé wọ́n ti mú ètò ìrànwọ́ owó epo (subsidy) padà wá, èyí tí ó ti parí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdún 2023.
Ìdínkù iye owó epo yìí wà lára àwọn ìgbésẹ̀ tí Minisita fún Ètò Owó àti Alábojútó Ètò-ọrọ̀-ajé, Taiwo Oyedele, kéde ní ọjọ́bọ̀.
Nínú àlàyé kan tí Olùgbàmọ̀ Pàtàkì fún Ààrẹ lórí Ọ̀rọ̀ Ìròyìn àti Ètò Ìgbésẹ̀ (Special Adviser to the President on Information and Strategy), Bayo Onanuga, fọwọ́ sí ní ọjọ́bọ̀, Ààrẹ sọ pé ẹ̀ka títà epo ti NNPC (NNPC Retail)—èyí tí ó ti ń ta epo ní iye tí ó kéré jùlọ ní ọjà—yóò bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe ètò tuntun yìí láàrin ọjọ́ ọgbọ̀n.
Àkọlé ọ̀rọ̀ náà ni ‘Ẹ̀ka títà epo ti NNPC fi èrè tí wọ́n máa ń rí lórí títà epo sílẹ̀ láti lè ran àwọn ìdílé ní Nàìjíríà lọ́wọ́ láàrin àkókò ìṣòro epo ní àgbáyé; Ìjọba Àpapọ̀ sì ti kéde àwọn ìgbésẹ̀ mìíràn.’
“Èyí túmọ̀ sí pé tí iye owó tí NNPC fi ra epo dé ilẹ̀ Nàìjíríà bá jẹ́ N1300, wọn yóò ta epo náà fún àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, pàápàá jùlọ àwọn ọkọ̀ tí wọ́n ń lò fún iṣẹ́ ìṣòwò, ní iye owó kan náà,” ni ọ̀rọ̀ náà sọ.
Nígbà tí ó ń ṣe àlàyé fún àwọn oníròyìn ní ọjọ́bọ̀, Oyedele sọ pé ìrètí Ìjọba Àpapọ̀ ni pé àwọn olùtajà epo mìíràn yóò tẹ̀lé àpẹẹrẹ NNPCL, níwọ̀n bí a kò ti retí pé kí ìlọ́sókè gíga nínú iye owó epo àti epo àjẹsẹ́kù (crude oil) pẹ́.
Ile-iṣẹ Aare sọ pe Ijọba Apapọ tun n ṣe idunadura lori iye ti ko ni kọja N1,350 fun lita kan gẹgẹbi iye owo epo petirolu ni ibi ti a ti n gbe e jade tabi iye ti o fi de ibi ipamọ, lati le rii daju pe iye owo ti a n ta a ni awọn ibudo epo wa ni iduroṣinṣin.
Ó sọ pé níbi tí iye owó bá ti kọjá ààlà tí a ti là kalẹ̀, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ń ṣe àtúnṣe epo àti àwọn tí ń kó epo wọlé ni yóò gba ẹrù àfojúfò owó yẹn, wọn yóò sì gba owó náà padà nígbà mìíràn—nígbà tí iye owó epo àìṣe-ṣe-tán tàbí oṣùwọ̀n pàṣípààrọ̀ owó bá fàyè gbà á—láì rú òfin ààlà iye owó náà.
“Èyí kì í ṣe ìrànlọ́wọ́ owó (subsidy) tàbí ìṣàkóso iye owó: a ṣe é láti mú kí iye owó dúró sójú kan tàbí kí ó má yí padà lọ́nà tó le koko, dípò kí a kàn dènà rẹ̀,” báyìí ni wọ́n fa ọ̀rọ̀ Oyedele yọ, ó sì fi kún un pé, “Ìdí rẹ̀ rọrùn. Iye owó 1,400 naira fún líítà kan lónìí àti 1,400 ní ọ̀la sàn ju 1,500 lónìí àti 1,300 ní ọ̀la lọ, nítorí pé àìdúró-sójú-kan iye owó máa ń fa àìdánilójú àti àfikún owó. Bákan náà, nígbà tí iye owó bá gòkè lọ kánkán, kì í sábà sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú irú ìyára bẹ́ẹ̀. A óò máa ṣe àtúnyẹ̀wò ààlà iye owó náà lóṣooṣù, a óò sì tún un ṣe ní ìbámu pẹ̀lú bí iye owó ṣe rí, a óò sì tẹ àwọn nọ́ńbà náà jáde fún gbogbo ènìyàn láti rí i.”
Ó sọ pé ìjọba àpapọ̀ yóò tún ta epo àìṣe-ṣe-tán sí àwọn ilé-iṣẹ́ àtúnṣe epo ní ilẹ̀ yìí ní ọ̀nà tí a ti ṣe àdéhùn rẹ̀ tẹ́lẹ̀ fún ọjọ́ iwájú. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé náà ṣe sọ, a retí pé èyí yóò dáàbò bo iye owó epo ní ibùdó títà epo lọ́wọ́ àyípadà tó le koko ní ọjà àgbáyé, bí iye epo tí a ń ṣe ṣe ń pọ̀ sí i, tí a sì ń tú epo tí a ti ṣe àdéhùn rẹ̀ tẹ́lẹ̀ sílẹ̀ fún lílò.
inawo gbigbe ọja pọ si. Wọn tun n mu owo ti a n pin taara fun awọn idile ti ko ni agbara pupọ pọ si, ati owo awin ti a dinku iye rẹ fun awọn iṣowo kekere ati awọn onibara.
Awọn igbese miiran ti a ṣe akojọ wọn pẹlu eto lilo gaasi CNG, nibi ti Ijọba Apapọ ti n mu lilo gaasi adayeba ti a fi agbara rọ (CNG) pọ si pẹlu awọn ipinlẹ, ti wọn si n reti pe awọn oniṣowo irin-ajo yoo dinku owo ti wọn n gba lọwọ awọn arinrin-ajo gẹgẹ bi abajade ifowopamọ yii. Gbólóhùn naa sọ pe owo gaasi CNG din owo ju epo petirolu lọ pẹlu iwọn ida ọgọta si aadọrin ninu ọgọrun-un.
O tun sọ pe wọn yoo gbero lati gba owo-ori lori èrè ti o pọ ju lọwọ awọn oniṣowo ti wọn ba n lo anfani awọn onibara ni ọna ti ko tọ ni eyikeyi apakan ti eto ipese agbara.
A ó lo owó tí a bá rí nìkan láti dín ipa iye owó epo kù fún àwọn tí ń gba owó-oṣù tó kéré jù ní àwọn ìlú ńlá, nípasẹ̀ ìrànlọ́wọ́ fún ìrìn-àjò tàbí fífún wọn ní àwọn ìwé ẹ̀rí (vouchers) fún ríra epo. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, ìjọba yóò bá Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin Àpapọ̀ ṣiṣẹ́ lórí bí a ṣe lè fún àwọn tí owó-oṣù wọn kéré ní àǹfààní ìdínkù owó-orí lábẹ́ Òfin Isúnná-owó ti ọdún 2027.
Gẹ́gẹ́ bí Onanuga ṣe sọ, Ìjọba Àpapọ̀ ń dín àwọn owó tó jẹ mọ́ ṣíṣe ìlànà ìṣòwò kù; àwọn owó wọ̀nyí máa ń ní ipa lórí iye owó ṣíṣe iṣẹ́-òwò, èyí sì máa ń ní ipa lórí iye owó àwọn ọjà àti iṣẹ́ ìránṣẹ́ nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín. Ó fi kún un pé Ìjọba Àpapọ̀ ń ṣe ìdánilówó nínú ètò ìpamọ́ epo tí a ti ṣètò rẹ̀ dáadáa; láti ibi yìí ni wọ́n ti máa pèsè epo sí ọjà nígbà tí ìṣòro bá dé láti òkè-òkun tàbí tí àwọn ènìyàn bá bẹ̀rẹ̀ sí ní kó epo pamọ́, èyí tí ó lè halẹ̀ mọ́ bí a ṣe ń rí epo gbà àti ìdúróṣinṣin iye owó rẹ̀. Gbogbo èyí yóò wáyé ní ìbámu pẹ̀lú àwọn òfin tí a ti gbé kalẹ̀.
Ọ́fíìsì Ààrẹ sọ pé èyí kì í ṣe “ìrànlọ́wọ́ owó epo” (subsidy) tàbí ètò láti pinnu iye owó epo, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ọ̀nà láti rí i dájú pé epo wà nílẹ̀ nígbà gbogbo, kí a sì dènà àìsí epo tí a mọ̀ọ́mọ̀ fà wá tàbí ìwà àìtọ́ nínú ọjà.
Ó tẹnu mọ́ ọn pé àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń ṣàkóso ọ̀nà yóò mú kí ìṣàn-pọ̀ ọkọ̀ dára sí i ní àwọn ìlú ńlá láti dín bí a ṣe ń lo epo kù, nígbà tí àwọn àmì àdírẹ́sì tuntun tí NIPOST ṣe yóò mú kí ètò ìgbékalẹ̀ ìrìn-àjò àti ìfiránṣẹ́ (logistics) rọrùn, kí ó sì dín owó rẹ̀ kù.
Ọ́fíìsì Ààrẹ ṣàlàyé pé kò sí ọ̀kan nínú àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí tí ó túmọ̀ sí mímú ètò ìrànlọ́wọ́ owó epo fún gbogbo ènìyàn padà wá; wọ́n fi kún un pé ṣíṣe bẹ́ẹ̀ “yóò fa ìṣòro tó pẹ́ títí fún ojútùú tí ó jẹ́ ti ìgbà díẹ̀.”
Ó ní, “Mímú ìrànlọ́wọ́ owó epo kúrò ní iye owó tirẹ̀. Ṣùgbọ́n a ti gbìyànjú ọ̀nà mìíràn rí. Nàìjíríà ti ní ìrírí irú ipò bẹ́ẹ̀ tẹ́ẹ̀
Ile-iṣẹ Aare tun fi kun un pe Ijọba Apapọ n ṣiṣẹ lori eto okeerẹ ti awọn igbese nipa eto inawo lati dinku oṣuwọn afikun iye owo si ipele ti o wa labẹ mẹwaa (single digits) ni ọna ti yoo duro pẹlu, laipẹ yii.
Leave a Reply