Ìpínlẹ̀ Kano ná N10.36 bilionu lórí onírúurú nǹkan, títí kan owó ìjókòó, oúnjẹ, àti ohun mímu, láàrin oṣù mẹ́fà.
Kano Lo N10.36 Bilionu Lori Awọn Ohun Oniruurú, Pẹlu Owo Iduro-ninu-Ipade, Ounjẹ, Ati Ohun Mimu Laarin Oṣu Mẹfa
Abba Yusuf
Oṣu Kẹwa Ọjọ 9, Ọdun 2026
Awọn Iroyin
Awọn iye owo wọnyi bo inawo ti a ṣe laarin oṣu Kini ati oṣu Kẹfa ọdun 2026, wọn si pẹlu inawo lori gbigba alejo, ipolowo, awọn eto iranlọwọ fun awọn eniyan, ounjẹ ati ohun mimu, awọn ayẹyẹ, ati awọn ohun oniruurú miiran.
Ijọba Ipinle Kano labẹ Gomina Abba Yusuf lo iye owo ti o to ₦10.36 bilionu labẹ ẹka inawo oniruurú ni oṣu mẹfa akọkọ ti ọdun 2026; ninu eyi, diẹ sii ju ₦1.2 bilionu ni a lo fun owo ẹsan ati owo iduro-ninu-ipade (fun awọn ti o wa si ipade ijọba). Eyi wa ninu iroyin itupalẹ lori bi ijọba ṣe lo isunawo rẹ ni idamẹrin keji ọdun naa, gẹgẹ bi SaharaReporters ṣe ṣe atunyẹwo rẹ.
Awọn iye owo wọnyi bo inawo ti a ṣe laarin oṣu Kini ati oṣu Kẹfa ọdun 2026, wọn si pẹlu inawo lori gbigba alejo, ipolowo, awọn eto iranlọwọ fun awọn eniyan, ounjẹ ati ohun mimu, awọn ayẹyẹ, ati awọn ohun oniruurú miiran.
Ìpínlẹ̀ náà ṣe ìṣirò ìnáwó tó tó bíi ₦63 bilionu fún àwọn onírúurú ináwó mìíràn fún gbogbo ọdún ìṣúná ti 2026. Ní òpin ìdá kejì ọdún náà, ó ti ná ₦10.36 bilionu láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún títí di àkókò yẹn, èyí tí ó jẹ́ ìdá 16.3 nínú ọgọ́rùn-ún iye owó tí a yà sọ́tọ̀ fún ọdún náà.
Ìròyìn náà fi hàn pé apá yìí nìkan ná ₦1.78 bilionu láàrin ìdá kejì ọdún náà.
Nínú àwọn onírúurú oríṣi ináwó náà, ináwó fún gbígbàlejò gba nǹkan bíi ₦1.78 bilionu láàrin oṣù Kínní sí oṣù Kẹfà, nígbà tí owó ẹ̀bùn ọlá àti owó ìjókòó fún àwọn ìpàdé lápapọ̀ jẹ́ ₦1.21 bilionu.
Awọn nọmba wọnyi n gbe awọn ibeere dide nipa bi ijọba ipinlẹ ṣe n pin owo fun awọn inawo miiran ti ko ni ẹka pato, ati bi o ṣe n pin owo naa si awọn apakan oriṣiriṣi ninu eto isuna.
Labẹ ẹka fun awọn owo ọla ati owo ijoko (honorarium and sitting allowances), ijọba ni ipin owo lododun ti o to bii ₦2.57 bilionu. O ti lo ₦1.21 bilionu ni opin oṣu Kẹfa, eyi ti o jẹ ida 47.1 ninu ọgọrun-un ti gbogbo isuna ọdun naa.
Iroyin iṣẹ ti idamẹrin keji fihan pe ₦1.207 bilionu wa labẹ ẹka yii, pẹlu apapọ inawo lati ibẹrẹ ọdun titi di akoko yẹn ti o jẹ ₦1.212 bilionu.
Awọn inawo fun itọju alejo (hospitality) tun gba apakan pataki ninu awọn inawo ti a gbasilẹ. Ijọba pin bii ₦3.19 bilionu fun nkan yii ni ọdun 2026, o si ti lo ₦1.78 bilionu ni opin oṣu Kẹfa, eyi ti o jẹ ida 55.6 ninu ọgọrun-un ti ipin owo lododun rẹ.
Iroyin naa fihan pe ipinlẹ naa lo ₦1.31 bilionu fun awọn inawo itọju alejo ni idamẹrin keji.
Apakan inawo pataki miiran ni ti igbega ati ipolowo, eyi ti ipinlẹ naa ṣe eto isuna bii ₦4.16 bilionu fun. Inawo lati ibẹrẹ ọdun de ₦1.49 bilionu, eyi ti o jẹ ida 35.7 ninu ọgọrun-un ti ipin owo ti a ṣe eto rẹ.
Ijọba tun lo bii ₦901.94 milionu fun awọn eto iranlọwọ ati alafia (welfare package) ni idaji akọkọ ti ọdun, lodi si isuna lododun ti ₦4.03 bilionu.
Inawo fun awọn ohun mimu ati ounjẹ jẹ ₦116.53 milionu ni opin oṣu Kẹfa, eyi ti o jẹ ida 7.6 ninu ọgọrun-un ti ₦1.54 bilionu ti a pin fun nkan yii ninu isuna ọdun 2026.
Iroyin naa tun fihan pe a gbasilẹ ₦3.80 bilionu labẹ ẹka ọtọtọ fun awọn inawo miiran ti ko ni ẹka pato, lodi si ipin owo lododun ti o to bii ₦13.08 bilionu. Eyi jẹ ida 29 ninu ọgọrun-un ti iye owo ti a ṣe eto isuna rẹ.
Awọn nọmba inawo wọnyi wa lati awọn ẹka kekere oriṣiriṣi labẹ akọle nla ti awọn inawo miiran ti ko ni ẹka pato. Ìròyìn náà tún ṣe àkọsílẹ̀ ₦296.03 mílíọ̀nù fún àwọn ọjọ́ pàtàkì àti àwọn ayẹyẹ, ₦64.62 mílíọ̀nù fún àwọn ináwó ìtọ́jú ìlera ní àdúgbò, àti ₦40.30 mílíọ̀nù fún àwọn ináwó ìtọ́jú ìlera ní òkè-òkun láàárín oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́.
Nibayi, ipinle naa lo ₦162.95 milionu fun eto sikolashipu ti ilu oke-ere, eyi ti o je ida 0.6 ninu ogorun iye owo ₦26.23 bilionu ti a pin fun eto naa fun odidi odun naa.
Awọn iye owo wọnyi n fa ibeere dide nipa bi ijọba ipinlẹ ṣe n pin owo fun awọn inawo miiran ati bi o ṣe n pin owo si awọn oriṣiriṣi apakan isuna rẹ.
Labẹ ẹka fun awọn owo ọla ati owo ijoko (honorarium and sitting allowances), ijọba ni ipin owo ti o to bii ₦2.57 bilionu fun ọdun naa. O ti lo ₦1.21 bilionu ni opin oṣu Kẹfa, eyi ti o jẹ ida 47.1 ninu ọgọrun-un ti isuna gbogbo ọdun naa.
Iroyin iṣẹ ti idamẹrin keji fihan pe ₦1.207 bilionu wa labẹ ẹka yii, pẹlu apapọ inawo lati ibẹrẹ ọdun titi di akoko yẹn ti o jẹ ₦1.212 bilionu.
Awọn inawo fun itọju alejo (hospitality expenses) tun gba ipin nla ninu awọn inawo ti a ṣe akọsilẹ wọn. Ijọba ti ya sọtọ bii ₦3.19 bilionu fun nkan yii ni ọdun 2026, o si ti lo ₦1.78 bilionu ni opin oṣu Kẹfa, eyi ti o jẹ ida 55.6 ninu ọgọrun-un ti iye owo ti a ya sọtọ fun ọdun naa.
Iroyin naa fihan pe ipinlẹ naa lo ₦1.31 bilionu fun awọn inawo itọju alejo ni idamẹrin keji.
Apakan inawo pataki miiran ni ti igbega ati ipolowo, eyi ti ipinlẹ naa ti ṣe isuna bii ₦4.16 bilionu fun. Iye owo ti a ti lo lati ibẹrẹ ọdun de ₦1.49 bilionu, eyi ti o jẹ ida 35.7 ninu ọgọrun-un ti iye owo ti a ya sọtọ fun un.
Ìròyìn náà fi hàn pé ìpínlẹ̀ náà ná nǹkan bíi ₦1.31 bílíọ̀nù fún àwọn ináwó tí ó jẹ mọ́ gbígbàlejò àti ìtọ́jú àlejò ní ìdá-mẹ́rin kejì ọdún náà.
Apá pàtàkì mìíràn nínú ináwó náà ni ti ìpolówó àti ìfilọ́lẹ̀, èyí tí ìpínlẹ̀ náà pín owó tó tó nǹkan bíi ₦4.16 bílíọ̀nù fún. Ináwó tí wọ́n ti ṣe láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún títí di àkókò yẹn ti dé ₦1.49 bílíọ̀nù, èyí tí ó jẹ́ ìdá 35.7 nínú ọgọ́rùn-ún owó tí wọ́n ti pín fún un.
Ìjọba tún ná nǹkan bíi ₦901.94 mílíọ̀nù fún ètò ìtọ́jú àti àǹfààní àwọn ènìyàn ní ìdajì àkọ́kọ́ ọdún náà, ní ìfiwéra pẹ̀lú owó tí wọ́n pín fún un fún gbogbo ọdún, èyí tí ó jẹ́ ₦4.03 bílíọ̀nù.
Ináwó fún oúnjẹ àti ohun mímu dúró ní ₦116.53 mílíọ̀nù ní òpin oṣù Kẹfà, èyí tí ó jẹ́ ìdá 7.6 nínú ọgọ́rùn-ún owó ₦1.54 bílíọ̀nù tí wọ́n pín fún nǹkan yìí nínú ìṣúná owó ọdún 2026.
Ìròyìn náà tún fi hàn pé wọ́n lo ₦3.80 bílíọ̀nù lábẹ́ ẹ̀ka ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún àwọn ináwó mìíràn tí kò sí lábẹ́ àwọn ẹ̀ka pàtó, ní ìfiwéra pẹ̀lú owó tí wọ́n pín fún un fún gbogbo ọdún, èyí tí ó tó nǹkan bíi ₦13.08 bílíọ̀nù. Èyí dúró fún ìdá 29 nínú ọgọ́rùn-ún owó tí wọ́n ti pín fún un.
Àwọn iye owó ináwó wọ̀nyí wá láti oríṣiríṣi ẹ̀ka kékeré lábẹ́ àkòrí gbogbogbòò fún àwọn ináwó mìíràn tí kò sí lábẹ́ àwọn ẹ̀ka pàtó.
Ìròyìn náà tún ṣe àkọsílẹ̀ ₦296.03 mílíọ̀nù fún àwọn ọjọ́ pàtàkì àti àwọn ayẹyẹ, ₦64.62 mílíọ̀nù fún ináwó ìtọ́jú ìlera nílé, àti ₦40.30 mílíọ̀nù fún ináwó ìtọ́jú ìlera ní òkè-òkun láàárín oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́.
Ní àfikún, ìpínlẹ̀ náà ná ₦162.95 mílíọ̀nù lábẹ́ ètò ìrànwọ́ owó-ẹ̀kọ́ fún ìkẹ́kọ̀ọ́ ní òkè-òkun, èyí tí ó jẹ́ ìdá 0.6 nínú ọgọ́rùn-ún owó ₦26.23 bílíọ̀nù tí wọ́n pín fún ètò náà fún gbogbo ọdún.
Leave a Reply