Gómìnà Ademola Adeleke ti dinku ipo awọn ọba ibile meji kan ni Osogbo nitori ẹsun pe wọn ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC).
Awọn ọba ti ọrọ yii kan ni Alagunbeelewo ti Agunbeelewo,Ọba Adewale Maruf Olayiwola, ati ọba Adewale Adeniyi Sikiru Olu ti Irepodun.
A ti dinipo wọn ku lati jẹ ipo ọba ti o wa labẹ ‘Part II’ (ti ijọba mọ̀ si) si ipo ti o kere ju bẹẹ lọ.
A sọ nipa idinku ipo yii ninu awọn lẹta lati ọdọ Ile-iṣẹ fun Ijọba Ibile ati Awọn Ọrọ ti o jọmọ Awọn Ọba Ibile, ti o ni ọjọ kọkan-din-lọgọfa oṣu kọkanla (November 5) lori rẹ. Wale Alliyu lo fọwọsi awọn lẹta naa ni ipo Akọwe Agba (Permanent Secretary), bẹẹ si ni a fi ẹda rẹ ranṣẹ si Ataoja ti Osogbo.
Àwọn lẹ́tà náà sọ pé ìgbìmọ̀ alase ìpínlẹ̀ (State Executive Council), lábẹ́ ààrẹ Adeleke ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹwàá, fọwọ́ sí yíyọ ìdánimọ̀ kúrò fún àwọn ipò ọba méjì wọ̀nyí, ní ìbámu pẹ̀lú Ofin Àwọn Olórí (Chiefs Law), Orí 25, nínú àwọn òfin Ìpínlẹ̀ Ọṣun ti ọdún 2002. Àṣẹ yìí bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ láti ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹwàá, ọdún 2026.
Apá kan nínú àwọn lẹ́tà náà ṣàlàyé pé àwọn ipò wọ̀nyí ti di ipò olórí kékeré lábẹ́ Apá Kẹta (Part III) nínú Ofin Àwọn Olórí náà; wọ́n sì fi kún un pé gbogbo ẹ̀tọ́, àǹfààní, àti owó ìrànwọ́ tí àwọn ọba wọ̀nyí ti ń gbádùn tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn olórí tí a dá mọ̀, ti wá dópin.
Àwọn lẹ́tà náà kò sọ ìdí kankan fún ìgbésẹ̀ náà.
Síbẹ̀síbẹ̀, Olórí Olayiwola sọ pé wọ́n fún wọn ní ìjìyà nítorí pé wọ́n ń bá àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC ṣiṣẹ́ pọ̀, dípò kí wọ́n máa bá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord Party—èyí tí ó wà ní agbára ní Ìpínlẹ̀ Osun—ṣiṣẹ́ pọ̀.
Ó sọ pé kò sí ẹni tí ó sọ fún wọn nípa ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn wọ́n, ó sì fi kún un pé ohun tí wọ́n sọ fún wọn kàn jẹ́ pé wọn kò bá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord Party ṣiṣẹ́ pọ̀, àti pé wọn kò gba owó lọ́wọ́ ẹnikẹ́ni.
“Ó bani nínú jẹ́ pé títí di báyìí, kò sí ẹni tí ó sọ ohun tí a ṣe fún wa, àmọ́ wọ́n sọ pé a kò bá ẹgbẹ́ òṣèlú Accord Party ṣiṣẹ́ pọ̀, a kò sì gba owó lọ́wọ́ ẹnikẹ́ni. A ní àwọn ọ̀rẹ́ nínú ẹgbẹ́ APC, a kò sì lè sẹ́ pé a ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú wọn. Mo gbàgbọ́ pé ìyẹn kò tó ìdí láti yọ wá kúrò lórí oyè wa,” ni ó sọ.
Ó fi kún un pé: “Gómìnà Adeleke kò gbọ́dọ̀ jẹ́ kí àwọn ènìyàn kan sọ ipò Gómìnà di ohun èlò láti fi yanjú ìkórìíra ti ara ẹni, nítorí ọjọ́ iwájú.”
Ní àkókò kan náà, ẹgbẹ́ àwọn ará ìlú kan tí à ń pè ní ‘Local Government Development Initiative’ (LGDI) ti ṣàríwí fún ìjọba ìpínlẹ̀ náà lórí ọ̀rọ̀ yìí.
Agbẹnusọ ẹgbẹ́ náà, Adeniyi Faith, nígbà tí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní Osogbo ní ọjọ́ Àìkú, kìlọ̀ fún ìjọba náà láti má ṣe fi òṣèlú dá sí ọ̀rọ̀ àwọn ètò ìbílẹ̀ àti oyè ìbílẹ̀.
Ó sọ pé agbára tí ìjọba ìpínlẹ̀ ní lórí àwọn ètò ìbílẹ̀ kì í ṣe èyí tí kò ní òpin, ó sì fi kún un pé irú agbára bẹ́ẹ̀ gbọ́dọ̀ wáyé ní ìbámu pẹ̀lú òfin, àwọn ìlànà tó tọ́, àti ẹ̀tọ́ láti ní àǹfààní láti gbọ́ ẹjọ́ ẹni ní ọ̀nà tó tọ́.
“Gómìnà Adeleke gbọ́dọ̀ lóye pé oyè ìbílẹ̀ kì í ṣe nǹkan ìṣeré tí ó lè gbé sókè, sọ nù, tàbí fi ṣe ohunkóhun tí ó bá wù ú nígbàkúgbà. Ètò ìbílẹ̀ tóbi ju ìjọba òṣèlú èyíkéyìí lọ, ó sì pọn dandan láti dáàbò bo ọlá rẹ̀, kí ó sì wà ní ipò tó dára kódà lẹ́yìn tí àkókò ìjọba Gómìnà èyíkéyìí bá ti parí,” ni ó sọ.

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Osun, lábẹ́ ìdarí Gómìnà Ademola Adeleke, ti dín ipò àwọn ọba ìbílẹ̀ méjì kan ní Osogbo kù ní òṣìṣẹ́—àwọn náà ni Alagunbeelewo ti Agunbeelewo, Ọba Maruf Adewale Olayiwola Lawal, àti Olu ti Irepodun, Ọba Adewale Adeniyi Sikiru.
Àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ pàtàkì:
- Dídín ipò kù: A ti dín ipò àwọn ọba wọ̀nyí kù láti ipò tí a mọ̀ sí ‘Part II’ (Apá Kejì) nínú ètò àwọn ọba, sí ipò tí ó kéré sí i, ìyẹn ‘Part III’ (Apá Kẹta), gẹ́gẹ́ bí ó ti wà nínú Òfin Àwọn Ọba ti Ìpínlẹ̀ Osun (Cap. 25, àwọn òfin Ìpínlẹ̀ Osun, ọdún 2002).
- Ìpinnu náà: A fọwọ́ sí ìgbésẹ̀ yìí nígbà ìpàdé Igbìmọ̀ Aláṣẹ Ìpínlẹ̀ tí Gómìnà Adeleke darí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹwàá, ọdún 2026. A sì fi lẹ́tà láti ọ̀dọ̀ Ilé-iṣẹ́ tó ń rí sí Ọ̀ràn Ìjọba Àdúgbò àti Àwọn Ọba (Ministry of Local Government and Chieftaincy Affairs) sọ̀rọ̀ náà di mímọ̀ ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kọkànlá, ọdún 2026.
- Àwọn èrò lórí ọ̀rọ̀ náà: Àwọn ọba tí ọ̀ràn yìí kàn, pẹ̀lú àwọn tó ń ṣàríwísí, ti ṣàpèjúwe ìgbésẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú òṣèlú, tí ó sì jọ ìwádìí tàbí ìfọkànsí láti ni wọ́n lára nítorí pé wọ́n sọ pé wọ́n ṣètìlẹ́yìn fún ẹgbẹ́ òṣèlú alátakò, All Progressives Congress (APC). Ní ọwọ́ kejì, ìjọba ìpínlẹ̀ náà sọ pé ìgbésẹ̀ wọn dá lórí mímú kí àwọn ìlànà àti òfin tó ń darí ètò àwọn ọba ìbílẹ̀ wá sí ìmúṣẹ.
Ìjọba Ìpínlẹ̀ Osun, lábẹ́ ìdarí Gómìnà Ademola Adeleke, ti dín ipò àwọn ọba ìbílẹ̀ méjì kan ní Osogbo kù ní òṣìṣẹ́—àwọn náà ni Alagunbeelewo ti Agunbeelewo, Ọba Maruf Adewale Olayiwola Lawal, àti Olu ti Irepodun, Ọba Adewale Adeniyi Sikiru.
Àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ pàtàkì:
- Dídín ipò kù: A ti dín ipò àwọn ọba wọ̀nyí kù láti ipò tí a mọ̀ sí ‘Part II’ (Apá Kejì) nínú ètò àwọn ọba, sí ipò tí ó kéré sí i, ìyẹn ‘Part III’ (Apá Kẹta), gẹ́gẹ́ bí ó ti wà nínú Òfin Àwọn Ọba ti Ìpínlẹ̀ Osun (Cap. 25, àwọn òfin Ìpínlẹ̀ Osun, ọdún 2002).
- Ìpinnu náà: A fọwọ́ sí ìgbésẹ̀ yìí nígbà ìpàdé Igbìmọ̀ Aláṣẹ Ìpínlẹ̀ tí Gómìnà Adeleke darí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹwàá, ọdún 2026. A sì fi lẹ́tà láti ọ̀dọ̀ Ilé-iṣẹ́ tó ń rí sí Ọ̀ràn Ìjọba Àdúgbò àti Àwọn Ọba (Ministry of Local Government and Chieftaincy Affairs) sọ̀rọ̀ náà di mímọ̀ ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kọkànlá, ọdún 2026.
- Àwọn èrò lórí ọ̀rọ̀ náà: Àwọn ọba tí ọ̀ràn yìí kàn, pẹ̀lú àwọn tó ń ṣàríwísí, ti ṣàpèjúwe ìgbésẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú òṣèlú, tí ó sì jọ ìwádìí tàbí ìfọkànsí láti ni wọ́n lára nítorí pé wọ́n sọ pé wọ́n ṣètìlẹ́yìn fún ẹgbẹ́ òṣèlú alátakò, All Progressives Congress (APC). Ní ọwọ́ kejì, ìjọba ìpínlẹ̀ náà sọ pé ìgbésẹ̀ wọn dá lórí mímú kí àwọn ìlànà àti òfin tó ń darí ètò àwọn ọba ìbílẹ̀ wá sí ìmúṣẹ.













Leave a Reply