Ohun-mimu Àgbo fa Ibanujẹ nínú àwọn agbègbè ni Ondo lórí bí ó ṣe pa àwọn ènìyàn 48, tí wọ́n sì ti gbé àwọn tí ó lé ní ọgọ́rùn ènìyàn lọ sí ilé ìwòsàn.

Ohun-mimu apaniyan: Ibanujẹ ninu awọn agbegbe ni Ondo lori iku awọn eniyan 48
O kere tan, awọn eniyan 48 ti padanu ẹmi wọn, ti o si ju 100 lọ ni wọn ti gbe lọ si ile-iwosan ni Ipinle Ondo lẹyin ti wọn mu ọti ibilẹ kan ti o ni nkan majele ti a n pe ni ‘methanol’ ninu; eyi ni ile-iṣẹ NAFDAC ti jẹrisi….

Ìyàlẹ́nu àti ìbànújẹ́ ṣì bo àwọn agbègbè Odigbo, Araromi, àti Ode Irele ní àwọn Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Odigbo àti Irele ní Ìpínlẹ̀ Ondo lórí ikú àwọn ènìyàn mọ́kànlélógójì ó lé mẹ́jọ (48) lẹ́yìn tí wọ́n mu ohun-mímu ọtí kan, èyí tí wọ́n wá ṣàwárí rẹ̀ nígbàtí ó yá pé methanol ni. Àìgbàgbọ́ tí ó kọ́kọ́ bá ìròyìn náà yí padà sí òtítọ́ nígbàtí ìjọba ìpínlẹ̀ jẹ́rìí sí i pé ó kéré tán àwọn ènìyàn 48 ló ti pàdánù ẹ̀mí wọn, tí wọ́n sì gbé àwọn 100 mìíràn lọ sí ilé-ìwòsàn nítorí mímu ohun-mímu ọtí náà. Wọ́n sọ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí ọ̀rọ̀ yìí kan jẹ́ ọkùnrin àti àwọn ọ̀dọ́, tí ọjọ́-orí wọn wà láàrin ọdún 16 sí 55, tí wọ́n sì ń gbé ní àwọn agbègbè bíi New Town, Odole, Okele, Orita Odigbo, Araromi-Obu, Oniparaga, àti Irele; bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn agbègbè Odigbo àti Araromi-Obu ló ní iye àwọn tí ó fara pa tàbí tí ó pàdánù ẹ̀mí wọn jùlọ.Awọn iroyin oriṣiriṣi wa nipa ibi ti ọtí ti o fa ikú yii ti wa.

Iroyin kan sọ pe ohun gbogbo bẹrẹ ni ayẹyẹ isọmọ-orukọ ọmọ kan, nibi ti wọn ti pín iru ọtí-agbọn (gin) kan fun gbogbo awọn alejo ti o fẹ́ mu un. Ni deede, ninu awọn agbegbe yii, a maa n mu iru ọtí yii pẹlu awọn ewe fun idi itọju arun. Ṣugbọn ni igba yii, ohun ti o jẹ ọtí lasan fun igbadun ati ayọ yori si ikú wọn.Ọkan lẹhin ekeji, wọn bẹrẹ si ni ṣaisan. Awọn ile-iṣẹ ilera ati awọn ile-iwosan ti o wa nitosi bẹrẹ si ni kun fọ́fọ́ pẹlu awọn eniyan, bi awọn ẹbi, awọn ibatan, ati awọn aladugbo ṣe n wa iranlọwọ fun awọn ti irora n mu gidigidi. Bi wọn ṣe n ṣe iwadii lati mọ iru aisan ti o n ṣe wọn, bẹẹ ni ipo awọn alaisan naa n buru si i. Ninu ipo ti o n buru si yii, awọn ile-iwosan gbe awọn alaisan naa lọ si Ile-iṣẹ Itọju Pajawiri (Trauma Centre) ti ijọba ipinlẹ ni ilu Ondo. Lakoko ti awọn kan le de ori ibusun ile-iwosan, awọn miiran padanu ẹmi wọn ni ọna.Bí Ìpayà ṣe bá àwọn ènìyàn bí àwọn aṣáájú àwùjọ ṣe ń gbìyànjú láti mọ ohun tó fa ìṣòro ìlera tó ṣẹlẹ̀ lójijì, èyí tí ó da àlàáfíà àwọn àdúgbò tí wọ́n dá lórí iṣẹ́ àgbẹ̀ rú. Ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn kan gbàgbọ́ pé àwọn òrìṣà ilẹ̀ náà ti bínú, tí wọ́n sì ń gbẹ̀san.

Èyí wá fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwọ́de àwọn obìnrin àti àwọn ọ̀dọ́ ní àdúgbò Odigbo, tí wọ́n ń béèrè pé kí àwọn olórí ìbílẹ̀ wá ọ̀nà láti tu àwọn òrìṣà náà lára ​​lórí ìṣòro yìí. Ìròyìn láti ọ̀dọ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ àti ti àpapọ̀ orílẹ̀-èdè pé míìtánọ́lì (methanol) tó wà nínú ohun-mímu kan ló fa ìṣòro náà ya àwọn ènìyàn lẹ́nu gidigidi.Nígbà tí wọ́n ń ṣàlàyé nípa ìṣòro ìlera náà, Àjọ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ oúnjẹ àti oògùn ní orílẹ̀-èdè (NAFDAC), nípasẹ̀ Olùdarí Àgbà rẹ̀, Ọ̀jọ̀gbọ́n Mojisola Adeyeye, ṣàlàyé pé iye gíga ti míìtánọ́lì àti igbó (cannabis indica) tí ó wà nínú ọtí àti oògùn àdánidá tí wọ́n ṣe ní àdúgbò náà ló fa ìṣòro náà. Àjọ náà tún jẹ́ kí ó di mímọ̀ pé àwọn ènìyàn méje ti fọ́jú, nígbà tí wọ́n sì ti gba ìròyìn nípa àwọn ènìyàn 182 tí wọ́n ti ṣàìsàn ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2026.Ní fífi ọwọ́ sí ohun tí NAFDAC sọ, Kọmíṣọ́nà fún Ètò Ìlera ní Ìpínlẹ̀ Ondo, Dókítà Banji Ajaka, sọ pé ìjọba ìpínlẹ̀ náà ti gbé àwọn ìgbésẹ̀ pàtàkì láti kojú ipò tí ó le koko yìí; lára ​​wọn ni mímú kí òfin tí ó ka títà àti mímu ọtí ní àwọn ibi ìtura àti ní ojú-pópó léèwọ̀ wá sí ìmúṣẹ.

Ó sọ pé àwọn ikú onírorò àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n fi àwọn èèyàn sí ilé-ìwòsàn wáyé ní àwọn agbègbè mẹ́fà pàtàkì: Orita Odigbo, Araromi-Obu, Newtown, Odole, Okele, àti Oniparaga—gbogbo wọn wà ní Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Odigbo—nígbà tí wọ́n tún gba ìròyìn nípa àwọn ikú mìíràn ní Ode Irele, èyí tí í ṣe olú-ìlú Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Irele.Kọmiṣọna naa ṣalaye pe awọn ti o ni iṣoro naa ni awọn ami aisan to lagbara, gẹgẹbi orififo nla, irora ara ti o mu, ailera pupọ, iṣoro ninu riran, iṣoro ninu mimi, ati pipadanu imọ-ara; pẹlu ọpọlọpọ awọn alaisan ti awọn ẹya ara wọn bẹrẹ si ni bajẹ ni kiakia eyi ti o yori si iku wọn.O ni, “Lapapọ, a ni awọn eniyan 182 ti iṣẹlẹ naa kan, 48 ninu wọn ku, a si gbe 134 lọ si ile-iwosan; eniyan marun-un ni o fọju patapata, lakoko ti meji fọju ni apakan; boya wọn le tun riran pada ni ọjọ iwaju. O ṣee ṣe ki awọn eniyan tun ku ni awọn agbegbe miiran nitori a gbọ pe wọn gbe ohun mimu naa lọ si awọn agbegbe miiran, ṣugbọn a le ka awọn ti a ti royin ni ifowosi nikan. Sibẹsibẹ, ipo naa n rọlẹ nitori a ko ni awọn eniyan tuntun ti iṣẹlẹ naa kan mọ, ọpọlọpọ awọn ti o wa ni ile-iwosan si ti gba iyọọda lati lọ si ile.

”Gẹgẹbi apakan awọn igbese iṣọra, Ajaka kilọ fun awọn olugbe ipinlẹ naa lati ma mu awọn ohun mimu ọti ti a ko tii rii daju tabi ti ko ni iwe-aṣẹ. O tun rọ awọn olori agbegbe lati yara jabo eyikeyi iṣẹlẹ ilera ti ko wọpọ tabi iku lojiji ni agbegbe wọn. O gba ẹnikẹni ti o ba ni iriri iran ti ko yege, iṣoro ninu mimi, tabi rudurudu lẹhin mimu ọti niyanju lati yara lọ si ile-iwosan ti o sunmọ julọ fun itọju.Ọkan ninu awọn ti o ye ninu iṣẹlẹ naa, Shola Adebayo, ṣalaye pe ọrẹ kan ra ohun mimu naa ni ọjọ Jimọ, o si pe e lati wa mu u ni ibi ayẹyẹ kekere kan. Adebayo sọ pe oun ati awọn ọrẹ rẹ mẹrin miiran mu ninu ohun mimu naa ṣaaju ki wọn to tuka lọ si awọn ibi ti wọn n lọ. O tẹnumọ pe ẹni ti o pese ohun mimu naa paapaa mu ninu rẹ, ṣugbọn gbogbo wọn ti o mu u ni o ni iṣoro, nitori oun funra rẹ padanu agbara lati riran.

O ni, “Mo mu ago kekere meji, mo si lọ si ile. Ni ọjọ Satide, mo rii pe n ko le riran daadaa mọ, nitori naa mo pe arabinrin mi, wọn si gbe mi lọ si ile-iwosan fun itọju. Botilẹjẹpe mo n bọsipọ bayii, mo n gbadura pe ki n tun le riran pada. Iriri yii ti yi ero mi pada nipa ọti mimu.”Tí Ọlọ́run bá gbà mí là, mi ò ní mu ọtí kankan mọ́ rárá ní ayé mi, kódà ọtí bíi ‘beer’; mi ò ní mu ún.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *