Ọ̀nà Etí Òkun ti Di Ọ̀nà Orí Ilẹ̀; Àgbà agbẹjọ́rò Falana Béèrè nípa ₦15 Trillion tí wọ́n Yà Sọ́tọ̀ ṣiṣẹ́ ọ̀nà costal.
Agbẹjọro ẹtọ ọmọniyan, Femi Falana, ti pe awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria lati beere fun iroyin lilo owo lati ọdọ ijọba apapọ nipa iye owo ti a pinnu lati lo fun ọna opopona eti okun ti yoo so Eko pọ mọ Calabar—eyiti o to ₦15 trillion—o si n beere nipa awọn iyipada ti a gbọ pe o ti waye ninu ipa-ọna ti a kọkọ gbero fun iṣẹ naa.
Falana ṣalaye aniyan rẹ pe ọna opopona eti okun naa, eyiti a kọkọ gbero lati kọ lẹba eti okun Naijiria, ti yipada si inu ilẹ ni awọn apakan kan; eyi si ti fa ibeere dide nipa eto atilẹba ati bi a ṣe n pese owo fun iṣẹ naa.O sọ eyi ninu fidio kan ti News Central gbe jade, nibi ti o ti tun rọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria lati daabobo ibo wọn ninu awọn idibo gbogbogbo ti ọdun 2027, laika ẹgbẹ oṣelu ti wọn wa si.
Gẹgẹbi Falana, ikuna awọn ara ilu lati beere fun alaye lati ọdọ awọn oṣiṣẹ ijọba ti mu ki awọn ti o wa ni ipo aṣẹ ma ṣe ohun ti o wu wọn laisi iṣiro to peye fun awọn iṣe wọn.”Nitori a ko beere awọn ibeere, ẹnikẹni le ṣe ohun ti o wu u ni Eko ati ni orilẹ-ede yii. Ọna naa, eyiti o yẹ ki o jẹ ọna eti okun, ti di ọna inu ilẹ bayii. Mo ni idaniloju pe ẹ mọ nipa eyi,” ni o sọ.Agbẹjọro naa tun beere idi ti awọn iyipada ninu ipa-ọna naa fi waye, o si sọ pe o ṣee ṣe ki wọn ti yi ipa-ọna naa pada si inu ilẹ ni awọn apakan kan nitori aini owo to peye lati ṣe iṣẹ naa.”Ohun ti mo n sọ ni pe, lẹhin ti wọn kọja Ipinle Ogun, wọn sọ pe wọn yoo gba Edo lọ si inu ilẹ nitori wọn ko ni owo to lati ṣe iṣẹ naa. Lẹẹkansi, a gbọdọ beere awọn ibeere.
Kini o ṣẹlẹ si ₦15 trillion ti a ti sọtọ fun ọna yẹn? Iyẹn nikan ni ọna ti a le fi mu ki awọn eniyan wọnyi ṣe iroyin lilo owo naa,” ni Falana sọ.Awọn ọrọ rẹ wọnyi wa ni akoko ti ariyanjiyan n lọ lọwọ laarin awọn ara ilu nipa awọn eto ijọba apapọ fun ọna opopona eti okun ti Eko-Calabar, ati ero lati fi awọn apakan miiran ti ọna ‘East-West’ (East-West Road) kun eto amayederun yii.Minisita fun Iṣẹ, David Umahi, sọ ni ọjọ Aje pe awọn iroyin ti o sọ pe ijọba apapọ ti kọ iṣẹ ọna opopona eti okun ti o gun to kilomita 750 silẹ lati le dojukọ ọna ‘East-West’ kii ṣe otitọ.
Alaye Umahi yii wa lẹhin ti awọn eniyan ti ṣofintoto rẹ lori awọn nẹtiwọki ayelujara nitori awọn ọrọ ti o sọ laipẹ yii nipa iṣẹ naa; nibi ti awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria kan ti ṣalaye aniyan pe ijọba n gbero lati yi ipa-ọna naa pada si ọna ti o yatọ si eto atilẹba naa. Lára àwọn tí wọ́n béèrè fún ìṣípayá tó pọ̀ sí i ni Ààrẹ Kejì tẹ́lẹ̀, Atiku Abubakar; àwọn agbẹjọ́rò Chidi Odinkalu àti Ebun-Olu Adegboruwa; pẹ̀lú Niyi Akingunola, ẹni tí ó dúró gẹ́gẹ́ bí olùdíje fún Ilé Aṣòfin ní Ìpínlẹ̀ Oǹdó.
Nígbà tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn ilé ìjọba sọ̀rọ̀ ní ọjọ́ Àìkú lẹ́yìn ìpàdé pẹ̀lú Ààrẹ Bola Tinubu ní Ààfin Ààrẹ ní Abuja, Umahi ṣàpèjúwe àwọn ẹ̀sùn pé wọ́n ti kọ̀sílẹ̀ iṣẹ́ ọ̀nà tó wà ní etí òkun gẹ́gẹ́ bí “ìgbìyànjú láti dá wàhálà sílẹ̀.”Minisita náà ṣàlàyé pé èrò láti fi 400 kìlómítà kún ọ̀nà East-West (ìlà-oòrùn sí ìwọ̀-oòrùn) nínú ètò àwọn iṣẹ́ amayederun ti ìjọba àpapọ̀ jẹ́ láti ṣe àfikún sí ọ̀nà etí òkun náà, kì í ṣe láti rọ́pò apá èyíkéyìí nínú rẹ̀.Ó tẹnumọ́ ọn pé ọ̀nà tí wọ́n kọ́kọ́ gbé kalẹ̀ fún ọ̀nà etí òkun Lagos-Calabar ṣì wà bí ó ṣe wà, ó sì fi kún un pé iṣẹ́ ìkọ́lé ń lọ lọ́wọ́ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ apá iṣẹ́ náà ní àkókò kan náà.
Gẹ́gẹ́ bí Umahi ti sọ, ìpinnu láti fi ọ̀nà East-West kún ètò àwọn iṣẹ́ amayederun gbòòrò náà ní èrò láti mú ìsopọ̀ láàárín àwọn agbègbè sunwọ̀n sí i, láti dáàbò bo àwọn iṣẹ́ amayederun tó wà tẹ́lẹ̀ lọ́wọ́ ìkún omi, àti láti fa àwọn olùdókòwò wá sí agbègbè Niger Delta.Yàtọ̀ sí ọ̀rọ̀ nípa ọ̀nà etí òkun náà, Falana rọ àwọn olùdíje òṣèlú fún ìdìbò ọdún 2027 láti ṣiṣẹ́ pọ̀ láti dáàbò bo àwọn olùdìbò, kí wọ́n sì dènà ìwà ipá àti ìdènà àwọn ènìyàn láti dìbò.Ó kìlọ̀ pé ìwà ipá àti lílo àwọn alágbára láti dá wàhálà sílẹ̀ lè dí àwọn ọmọ Nàìjíríà tó ní ẹ̀tọ́ láti dìbò lọ́wọ́ lílo ẹ̀tọ́ wọn lábẹ́ òfin, pàápàá jùlọ ní àwọn agbègbè tí àwọn ènìyàn lè dojú kọ ìyàsọ́tọ̀ nítorí ẹ̀yà wọn.
“Ẹ jẹ́ kí n kìlọ̀ fún àwọn olùdíje náà. Ní wíwo ohun tó ṣẹ́lẹ̀ nígbà ìdìbò tó kọjá, ó jọ pé wọ́n máa mú ìwà ipá wá. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni wọn kò ní jẹ́ kí wọ́n dìbò, àyàfi tí ẹ bá múra tán—láìka ẹgbẹ́ òṣèlú tí ẹ wà—láti ṣọ̀kan gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ kan tó máa dáàbò bo ìdìbò gbogbo ènìyàn ní Èkó,” ó ní.Falana tẹnumọ́ ọn pé àwọn ọmọ Nàìjíríà kò gbọ́dọ̀ gba kí ìhalẹ̀ tàbí ìyàsọ́tọ̀ nípa ẹ̀yà pinnu ẹni tó lè kópa nínú ìdìbò.
“A kò jà fún irú ètò tiwantiwa tí kò dúró dáadáa yìí. “Àwọn tí kò lè borí nínú ìdìbò—nípasẹ̀ ìwà ipá àti lílo àwọn apaniláyà—tí wọ́n sì ń sọ pé, ‘Nítorí ibi tí o ti wá, tí o kò sì jọ ọmọ Yorùbá, o kò gbọ́dọ̀ dìbò ní Èkó tàbí ní Nàìjíríà,’ irú nǹkan bẹ́ẹ̀ kò gbọ́dọ̀ wáyé,” ni Falana sọ.
Leave a Reply