Àwọn agbésùnmọ́mí jí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn gbé nígbà àdúrà Jumu’ah ní àwọn àdúgbò kan ní Niger lẹ́yìn tí àwọn olùgbé kọ̀ láti san owó-orí tàbí láti tẹ̀lé àwọn ìlànà ẹ̀sìn kan — Gẹ́gẹ́ bí àwọn orísun ìròyìn ṣe sọ.
Àwọn agbésùnmọ́mí jí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn gbé nígbà àdúrà Jumu’ah ní àwọn àdúgbò kan ní Niger lẹ́yìn tí àwọn olùgbé kọ̀ láti san owó-orí tàbí láti tẹ̀lé àwọn ìlànà ẹ̀sìn kan — Gẹ́gẹ́ bí àwọn orísun ìròyìn ṣe sọ.
Ọjọ́ kẹrìnlélógún Oṣù Kẹjọ, Ọdún 2026
Ìròyìn
Ìròyìn Pàtàkì
Àwọn oníjàgídíjàgan kọ́kọ́ kọlu Gidan-Zana àti Kpenya kí wọ́n tó wọ Mọ́sálásí Kpenya lágbára, níbi tí wọ́n ti jí àwọn olùjọ́sìn tí wọ́n péjọ fún àdúrà Ọjọ́ Ẹtì gbé lọ.
Gẹ́gẹ́ bí asaketvnews ṣe gbọ́, àwọn oníjàgídíjàgan agbésùnmọ́mí ti jí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùjọ́sìn gbé lọ—títí kan bàbá ẹni ọdún mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún (90) tí ó jẹ́ ti Olórí Agbègbè Dekara àti Àgbà Imamu ti Mọ́sálásí Ààrin Gbùngbùn Dekara—nígbà tí wọ́n ń ṣe àwọn ìkọlù tí wọ́n ṣètò rẹ̀ dáadáa sí àwọn àdúgbò ní Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Borgu ní Ìpínlẹ̀ Niger.
Gẹ́gẹ́ bí àwọn olùgbé àti àwọn orísun láàrin àwùjọ tí wọ́n bá oniroyin sọ̀rọ̀ ṣe sọ, àwọn ìkọlù náà wáyé ní nǹkan bí aago méjì ọ̀sán ní ọjọ́ Ẹtì, ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹjọ ọdún 2026, nígbà tí àwọn ènìyàn ń ṣe àdúrà Jumu’ah.
Àwọn oníjàgídíjàgan náà kọ́kọ́ kọlu Gidan-Zana àti Kpenya kí wọ́n tó wọ Mọ́sálásí Kpenya lágbára, níbi tí wọ́n ti jí àwọn olùjọ́sìn tí wọ́n péjọ fún àdúrà ọjọ́ Ẹtì gbé lọ.
Awọn olugbe sọ pe awọn ikọlu naa ko ni opin si awọn agbegbe meji yẹn nikan, ṣugbọn wọn ṣeto wọn kaakiri Agbegbe Dekara ati awọn abule ti o wa nitosi.
Gẹgẹbi awọn orisun alaye, wọn tun ji awọn eniyan gbe lati Gidan Zana, Masaka, Sabon Gida ati awọn agbegbe miiran ti o wa ni agbegbe naa.
Iye gangan awọn eniyan ti wọn ji gbe ko tii ye ni kikun, botilẹjẹpe awọn iroyin iṣaaju lati ọdọ awọn olugbe agbegbe naa fihan pe o ṣee ṣe ki awọn olukọlu naa ti mu eniyan ti o ju 300 lọ.
Olugbe kan sọ fun oníròyìn pe awọn agbẹni-ja naa mọọmọ kọlu awọn olujọsin lakoko adura ọjọ Jimọ.
“Wọn kọlu nigba ti awọn eniyan n lọ fun adura Jumu’ah. Wọn kọkọ lọ si Gidan-Zana ati Kpenya, lẹhinna wọn wọ mọṣalaṣi ti o wa ni Kpenya, wọn si bẹrẹ si ni mu awọn eniyan lọ,” ni olugbe naa sọ.
“Wọn tun mu awọn eniyan lati Gidan Zana, Masaka, Sabon Gida ati awọn abule miiran ti o wa nitosi. Awọn ikọlu naa waye ni akoko kan naa fẹrẹẹ, nitorinaa o han gbangba pe wọn ti ṣeto rẹ daradara.”
Orisun kan ninu agbegbe naa sọ pe gbigbe ti wọn gbe baba agba ti olori agbegbe Dekara ati Imam Agba lọ ti mu ki ibẹru pọ si laarin awọn olugbe.
“Lara awọn ti wọn gbe lọ ni baba olori agbegbe wa ti o ti pe ọmọ-ọdun aadọrun. Wọn tun gbe Imam Agba ti mọṣalaṣi nla ti ilu Dekara lọ pẹlu,” ni orisun naa sọ.
“Ẹ wo bi wọn ṣe gbe ọkunrin ti o ti pe ọmọ-ọdun aadọrun lọ. Inu gbogbo agbegbe naa ti daru pẹlu ibanujẹ ati ẹru. Awọn eniyan n bẹru nitori ko si ẹni ti o mọ ibi ti wọn ti gbe awọn ti wọn ji gbe lọ yii si.”
Orisun kẹta kan sọ pe ikọlu naa waye lẹyin ti awọn olugbe ti kọ awọn ibeere ti a sọ pe awọn onijidijagan naa ti gbe kalẹ ni awọn ọsẹ diẹ sẹyin.
“Wọn ti n beere fun owo-ori lọwọ awọn agbegbe naa, wọn si fẹ lati fi awọn ofin ẹsin ti o muna le awọn eniyan lori,” ni orisun naa sọ.
“Awọn eniyan naa kọ lati gba awọn ipo yẹn. Lẹyin eyi, ibẹru wa pe wọn le pada wa lati fi iya jẹ awọn agbegbe naa, bayii si ni ohun ti a bẹru naa ti ṣẹlẹ.”
Nínú fídíò tí SaharaReporters rí, a rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọkùnrin àti obìnrin tí wọ́n gbàgbọ́ pé wọ́n ti jí gbé, tí wọ́n jókòó pọ̀ nígbà tí aṣáájú ẹgbẹ́ àwọn oníjàgídíjàgan náà ń bá àwọn olùwò sọ̀rọ̀.
Aṣáájú àwọn oníjàgídíjàgan náà rọ àwọn mọ̀lẹ́bí wọn láti wo àwọn tí wọ́n jí gbé náà dáadáa kí wọ́n sì dá àwọn ẹni tí wọ́n mọ̀ mọ̀.
Ó ní, “Gbogbo ọpẹ́ ni ti Allah, kí àlàáfíà àti ìbùkún sì wà pẹ̀lú Òjíṣẹ́ Allah. Láti bẹ̀rẹ̀, àwọn ènìyàn yín nìyí, gẹ́gẹ́ bí ẹ ṣe lè rí wọn, àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin. Wọ́n wà níbí, bí Allah bá fẹ́ bẹ́ẹ̀.”
“Ẹnikẹ́ni gbọ́dọ̀ wo dáadáa láti rí i bóyá àwọn ní mọ̀lẹ́bí kan láàárín wọn. Ta ni bàbá rẹ̀ wà níbí? Ta ni ìyá rẹ̀ wà níbí? Ta ni àbúrò rẹ̀ ọkùnrin wà níbí? Ta ni ọmọ rẹ̀ wà níbí? Ó yẹ kí olúkúlùkù wo dáadáa kí wọ́n sì dá àwọn mọ̀lẹ́bí wọn mọ̀.
Fídíò náà ti túbọ̀ mú kí àníyàn pọ̀ sí i láàárín àwọn ẹbí tí wọ́n ti ń wá àwọn mọ̀lẹ́bí wọn pẹ̀lú ìtara láti ìgbà tí ìkọlù náà ti wáyé.
Ìjẹ́-ẹni-ní-gbèkùn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ iye ènìyàn yìí ti tún fa àníyàn tuntun nípa ipò ààbò ní Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Borgu, pàápàá jùlọ nípa bí àwọn abúlé ṣe wà nínú ewu ní àkókò àwọn ìpàdé oní-ẹ̀sìn.”
Awọn olugbe n rọ Ijọba Ipinle Niger ati awọn ile-iṣẹ aabo lati mu igbiyanju wọn pọ si lati wa awọn olujọsin ti wọn ji gbe, ki wọn si rii daju pe wọn tu wọn silẹ ni kiakia.
Wọn tun rọ awọn alaṣẹ lati mu aabo le koko ni awọn agbegbe ti o wa ni Agbegbe Dekara ati awọn agbegbe ti o wa nitosi, lati le dena awọn ikọlu siwaju sii.
Leave a Reply