ÀKÀNṢE ÌRÒYÌN: Ìpínlẹ̀ Ogun ná N10.96 bilionu lórí àwọn ọkọ̀ fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera ń fi ẹ̀hónú hàn nípa àwọn owó àfikún tí a kò san fún wọn àti àwọn ipò iṣẹ́ tí kò dára.
ÀKÀNṢE ÌRÒYÌN: Ìpínlẹ̀ Ogun Ná N10.96bn Lórí Àwọn Ọkọ̀ Fún Àwọn Oṣiṣẹ́ Ìjọba, Nígbà Tí Àwọn Òṣìṣẹ́ Ètò Ìlera Ń Ṣe Ẹ̀hónú Nítorí Àwọn Owó Àfikún Tí A Kò San Àti Àwọn Ipò Iṣẹ́ Tí Kò Dáa Dapo AbiodunOṣù Kẹwàá 26, 2026 Ìròyìn Àkànṣe Ìròyìn oniroyin rí àwọn àlàyé nípa ríra àwọn ọkọ̀ wọ̀nyí láti ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ìjọba Ìpínlẹ̀ Ogun tí wọ́n ti ń ṣe àkọsílẹ̀ àwọn iṣẹ́ àdéhùn; níbẹ̀ ni wọ́n ti fi iṣẹ́ yìí hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ àdéhùn tí wọ́n fúnni ní oṣù Kejì ọdún 2026.
Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ogun ti fúnni ní iṣẹ́ àdéhùn tí ó tó bíi bílíọ̀nù N10.964 láti ra àwọn ọkọ̀ fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba tó wà ní ipò gíga, àti fún àwọn ilé-iṣẹ́, ẹ̀ka, àti àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba mìíràn (MDAs). Èyí ń wáyé ní àkókò tí àwọn òṣìṣẹ́ ètò ìlera ní ìpínlẹ̀ náà ń tẹ̀síwájú láti kérora àti láti ṣe ẹ̀hónú nípa àwọn owó àfikún tí a kò san fún wọn, ipò iṣẹ́ tí ń burú sí i, àti àìtó àwọn òṣìṣẹ́.
oniroyin rí àwọn àlàyé nípa ríra àwọn ọkọ̀ wọ̀nyí láti ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ìjọba Ìpínlẹ̀ Ogun tí wọ́n ti ń ṣe àkọsílẹ̀ àwọn iṣẹ́ àdéhùn; níbẹ̀ ni wọ́n ti fi iṣẹ́ yìí hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ àdéhùn tí wọ́n fúnni ní oṣù Kejì ọdún 2026.Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ nípa ríra àwọn ohun èlò ṣe fi hàn, àdéhùn náà, tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ “Ríra Àwọn Ọkọ̀ fún Àwọn Ilé-iṣẹ́, Ẹ̀ka, àti Àjọ Ìjọba, pẹ̀lú Àwọn Oṣiṣẹ́ Ìjọba Tó Wà ní Ipò Gíga,” ni Ọ́fíìsì Akọ̀wé sí Ìjọba Ìpínlẹ̀ fún ilé-iṣẹ́ MUJAF Automobile Nigeria Limited, ní iye owó tí ó tó N10,964,100,000.
Àkọsílẹ̀ náà fi hàn pé ilé-iṣẹ́ kan ṣoṣo ló fi ìbéèrè sílẹ̀ láti gba iṣẹ́ náà, àti pé àkókò tí a yà sọ́tọ̀ fún parí iṣẹ́ náà jẹ́ ọ̀sẹ̀ mẹ́ta péré.Inawo ọkọ nla naa wa lodi si ẹhin ti igbekun tẹsiwaju, atako, ati igbese ti ile-iṣẹ nipasẹ awọn dokita olugbe, nọọsi ati awọn oṣiṣẹ ilera miiran lori alafia talaka ati ipo iṣẹ ti awọn oṣiṣẹ ilera nipinlẹ Ogun, ati ariwisi gbogbo eniyan lori ipin awọn ohun elo ijọba nipasẹ ijọba ipinlẹ naa.Ni oṣu Kẹfa ọdun 2026, awọn dokita ti n gba ikẹkọ ni Ile-iwosan Ikẹkọ ti Ile-ẹkọ giga Olabisi Onabanjo (OOUTH), Sagamu, bẹrẹ idasesile ikilọ ti yoo gba ọjọ mẹwaa, nitori aisanwo awọn owo-afikun ti a ti tunwo fun awọn alamọdaju ati awọn amoye, awọn owo ti a jẹ wọn sẹhin, idaduro ninu awọn owo fun ikẹkọ, aito oṣiṣẹ, ati ipo alafia ati itọju awọn oṣiṣẹ ti n buru si.
Awọn dokita naa fi ẹsun kan Ijọba Ipinle Ogun pe wọn kuna lati ṣe imuse ati san awọn owo-afikun ti a ti tunwo fun awọn alamọdaju ati awọn amoye, laibikita pe akoko ipari ọjọ mẹrinla ti ẹgbẹ wọn ti fun ijọba tẹlẹ ti kọja.Àwọn dókítà tún ráhùn nípa àìtó òṣìṣẹ́, èyí tí wọ́n sọ pé ó ti fa ẹrù iṣẹ́ tó pọ̀ jù, rírẹ̀wẹ̀sì gidigidi, àti ṣíṣe iṣẹ́ fún àkókò gígùn.Àwọn ìṣòro mìíràn tí wọ́n tọ́ka sí ni àìtó ibùgbé àti yàrá ìsinmi fún àwọn dókítà, àìtó ààbò láàrin ilé-ìwòsàn náà, àti àìtó oúnjẹ fún àwọn tí wọ́n wà lẹ́nu iṣẹ́ ní àkókò pàtó.
Lẹ́yìn ìjíròrò pẹ̀lú ìjọba ìpínlẹ̀, àwọn dókítà náà dáwọ́ dúró fún ìwé-ẹ̀hónú (ìkọ̀lù iṣẹ́) tí wọ́n ti gbé kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìkìlọ̀, lẹ́yìn tí wọ́n gba ìdánilójú pé a ó san àwọn owó àfikún tí ó tọ́ sí wọn gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ ìlera.Àwọn dókítà tún ráhùn nípa àìtó òṣìṣẹ́, èyí tí wọ́n sọ pé ó ti fa ẹrù iṣẹ́ tó pọ̀ jù, rírẹ̀wẹ̀sì gidigidi, àti ṣíṣe iṣẹ́ fún àkókò gígùn.Àwọn ìṣòro mìíràn tí wọ́n tọ́ka sí ni àìtó ibùgbé àti yàrá ìsinmi fún àwọn dókítà, àìtó ààbò láàrin ilé-ìwòsàn náà, àti àìtó oúnjẹ fún àwọn tí wọ́n wà lẹ́nu iṣẹ́ ní àkókò pàtó.
Lẹ́yìn ìjíròrò pẹ̀lú ìjọba ìpínlẹ̀, àwọn dókítà náà dáwọ́ dúró fún ìwé-ẹ̀hónú (ìkọ̀lù iṣẹ́) tí wọ́n ti gbé kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìkìlọ̀, lẹ́yìn tí wọ́n gba ìdánilójú pé a ó san àwọn owó àfikún tí ó tọ́ sí wọn gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ ìlera.Ní àkókò kan náà, Gómìnà Dapo Abiodun gbé ìṣúná owó fún ọdún 2026, tí ó tó tiríliónu kan àti bílíọ̀nu 669 náírà (N1.669 trillion), kalẹ̀ níwájú Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Ogun ní oṣù Kejìlá ọdún 2025.
Nínú ìṣúná náà, bílíọ̀nu 210.59 náírà (N210.59 billion)—èyí tí ó jẹ́ ìpín 13 nínú ọgọ́rùn-ún—ni a yà sọ́tọ̀ fún ẹ̀ka ìlera, nígbà tí tiríliónu kan àti bílíọ̀nu 44 náírà (N1.044 trillion) ni a pèsè fún àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè tàbí àwọn iṣẹ́ amáyédẹrùn (capital expenditure).Àdéhùn fún ríra àwọn ọkọ̀ náà dúró fún nǹkan bí ìpín 5.1 nínú ọgọ́rùn-ún ti àpapọ̀ bílíọ̀nu 210.59 náírà (N210.59 billion) tí a yà sọ́tọ̀ fún ẹ̀ka ìlera nínú ìṣúná ọdún 2026 náà.Rira awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti o jẹ iye owo N10.964 bilionu naa tun jẹ ohun ti o fa ifojusi pataki, paapaa nigba ti a ba fiwewe pẹlu awọn akọsilẹ ti Ijọba Ipinle Ogun funrararẹ ni nipa inawo lori eto ilera ni idaji akọkọ ti ọdun 2026.
Gẹ́gẹ́ bi Iroyin lori Imuse Isuna fun idamẹrin keji (Q2) ti ọdun 2026 lati ọdọ Ijọba Ipinle Ogun, ipinle naa ti ṣeto isuna ti o to N47.208 bilionu fun awọn iṣẹ akanṣe ilera rẹ ti a mọ si ‘Hope-Healthcare’, ṣugbọn owo ti wọn tu silẹ ti wọn si lo jẹ N1.009 bilionu pere—eyi ti o jẹ ida 2.14 ninu ọgọrun—titi di opin oṣu Kẹfa ọdun 2026.Ijọba ipinle naa funrararẹ ṣapejuwe iṣẹ yii gẹgẹbi eyi ti “ko fi bẹẹ dara”, wọn si sọ pe idi ti imuse naa fi lọra ni pe awọn owo ti a ti ya sọtọ fun awọn iṣẹ akanṣe wọnyi ko wa ni irọrun lati lo.
Sibẹsibẹ, wọn ṣalaye ireti pe imuse awọn iṣẹ wọnyi yoo dara si ni awọn idamẹrin ti o n bọ.Ìròyìn náà fi hàn pé ní òpin ìdámẹ́rin kejì ọdún náà, iye owó tí ó tó bíi bílíọ̀nù 46.2 náírà (N46.2 billion) ṣì wà tí a kò ná, lára ìpín owó tí ó tó bíi bílíọ̀nù 47.208 náírà (N47.208 billion) tí a yà sọ́tọ̀ fún ètò ìtọ́jú ìlera àkọ́kọ́ (primary healthcare).
Nínú àwọn ilé-iṣẹ́ mẹ́ta tí ó wà lábẹ́ ìnáwó fún ètò ìtọ́jú ìlera àkọ́kọ́, Ìgbìmọ̀ tó ń rí sí Ìdàgbàsókè Ètò Ìtọ́jú Ìlera Àkọ́kọ́ ní Ìpínlẹ̀ Ogun (Ogun State Primary Health Care Development Board) — èyí tí ó ní ìpín owó tó tó bíi bílíọ̀nù 41.386 náírà (N41.386 billion), èyí tí í ṣe iye tó pọ̀ jùlọ — ti gba owó tó tó mílíọ̀nù 273.31 náírà (N273.31 million) péré, ó sì ti ná a.
Èyí dúró fún ìdá 0.7 nínú ọgọ́rùn-ún (0.7%) nínú ìpín owó tí a yà sọ́tọ̀ fún un fún ọdún 2026, ní òpin oṣù Kẹfà.Ilé-iṣẹ́ tó ń rí sí Ètò Ààbò Ìlera ní Ìpínlẹ̀ Ogun (Ogun State Health Insurance Agency), tí ó ní ìpín owó tó tó bíi bílíọ̀nù 4.539 náírà (N4.539 billion), ti ná iye owó tó tó mílíọ̀nù 686.81 náírà (N686.81 million) láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún títí di àkókò yẹn, èyí tí ó dúró fún ìdá 15.1 nínú ọgọ́rùn-ún (15.1%).
Ní ọwọ́ kejì, Ìgbìmọ̀ tó ń rí sí Àwọn Ọ̀nà Ìtọ́jú Ìlera Míràn ní Ìpínlẹ̀ Ogun (Ogun State Alternative Medicine Board) ti ná mílíọ̀nù 48.6 náírà (N48.6 million) lára ìpín owó tí ó tó bíi bílíọ̀nù 1.284 náírà (N1.284 billion) tí a yà sọ́tọ̀ fún un, èyí tí ó dúró fún ìdá 3.8 nínú ọgọ́rùn-ún (3.8%).Àìná owó tó pọ̀ yìí hàn gbangba pàápàá jùlọ ní àwọn apá kan tí ó ní í ṣe tààrà pẹ̀lú àwọn ohun èlò àti àwọn ilé-ìdáǹdó fún ètò ìtọ́jú ìlera.Ìjọba ti yà bílíọ̀nù 6.698 náírà (N6.698 billion) sọ́tọ̀ láti tún àwọn ilé-iṣẹ́ ìtọ́jú ìlera àkọ́kọ́ 80 kan ṣe kí wọ́n sì mú wọn sunwọ̀n sí i káàkiri ìpínlẹ̀ náà, ṣùgbọ́n kò sí owó kankan tí a ná fún iṣẹ́ yìí ní ọjọ́ 30 oṣù Kẹfà.
Bákan náà, kò sí owó kankan tí a ná lára bílíọ̀nù 4.3 náírà (N4.3 billion) tí a yà sọ́tọ̀ fún wíwà ilẹ̀ láti rí omi (boreholes) tí yBákan náà, N3.41 bilionu tí a yà sọ́tọ̀ fún ilé-iṣẹ́ àti ìtọ́jú ètò ìpalára ìlera gbogbogbòò tí ó dáhùn padà kò tíì ní ìnáwó kankan, nígbà tí N44.4 milionu tí a yà sọ́tọ̀ fún mímú kí ìpèsè àwọn iṣẹ́ ìlera pàtàkì pọ̀ sí i kò ní ìnáwó tí a kọ sílẹ̀.Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ìjọba ṣàkọsílẹ̀ 15.1 ogorun ìlò lọ́dún lórí ìpín N4.539 bilionu fún ààbò ìlera gbogbogbòò àti ààbò ewu ìnáwó fún àwọn aráàlú, pẹ̀lú N686.8 milionu tí a ná ní ìparí oṣù kẹfà.
Àwọn nọ́mbà náà pèsè àlàyé gbígbòòrò sí àwọn ẹ̀dùn láti ọ̀dọ̀ àwọn dókítà àti àwọn nọ́ọ̀sì ní ìpínlẹ̀ náà lórí àwọn owó àsanwó tí a kò san, àìtó agbára ènìyàn, àwọn ohun èlò tí kò tó àti àwọn ọ̀ràn ìlera mìíràn.Wọ́n tún gbé ìbéèrè dìde nípa àwọn ohun pàtàkì ìnáwó ìjọba ní àkókò tí a yà sọ́tọ̀ bílíọ̀nù naira fún àwọn ètò ìlera àkọ́kọ́, àwọn ọkọ̀ ambulances, agbára oòrùn, àwọn ohun èlò omi àti àwọn ìtọ́jú ìlera mìíràn tí kò sí ní ìlò púpọ̀ àti tí a kò tíì ṣàkọsílẹ̀ wọn.
Àfikún náà ṣe pàtàkì gan-an nítorí pé ní oṣù Kejì ọdún 2026, ìjọba ti fún MUJAF Automobile Nigeria Limited ní àdéhùn ríra ọkọ̀ N10.964 bilionu fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba, àwọn ẹ̀ka, àti àwọn ilé iṣẹ́.Àdéhùn ọkọ̀ náà dọ́gba pẹ̀lú nǹkan bí ìpín 23.2 nínú ọgọ́rùn-ún gbogbo N47.208 bilionu tí wọ́n ṣe ìnáwó fún àwọn iṣẹ́ Hope-Healthcare ti ìpínlẹ̀ náà fún ọdún 2026.
Ó tún ju ìlọ́po mẹ́wàá N1.009 bilionu tí ìjọba ti lò lórí àwọn iṣẹ́ ìtọ́jú ìlera wọ̀nyẹn lọ ní ìparí oṣù Kẹfà.Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àkọsílẹ̀ ríra ọkọ̀ náà kò fi hàn pé wọ́n ti yí owó láti inú ìnáwó ìtọ́jú ìlera padà sí ríra ọkọ̀ náà, iye ìnáwó náà gbé ìbéèrè dìde nípa àwọn ohun pàtàkì ìjọba àti bí wọ́n ṣe ń ṣe àwọn iṣẹ́ tí a ṣe láti mú kí ìtọ́jú ìlera sunwọ̀n sí i ní ìpínlẹ̀ náà.
Bákan náà, N3.41 bilionu tí a yà sọ́tọ̀ fún ilé-iṣẹ́ àti ìtọ́jú ètò ìpalára ìlera gbogbogbòò tí ó dáhùn padà kò tíì ní ìnáwó kankan, nígbà tí N44.4 milionu tí a yà sọ́tọ̀ fún mímú kí ìpèsè àwọn iṣẹ́ ìlera pàtàkì pọ̀ sí i kò ní ìnáwó tí a kọ sílẹ̀.
Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ìjọba ṣàkọsílẹ̀ 15.1 ogorun ìlò lọ́dún lórí ìpín N4.539 bilionu fún ààbò ìlera gbogbogbòò àti ààbò ewu ìnáwó fún àwọn aráàlú, pẹ̀lú N686.8 milionu tí a ná ní ìparí oṣù kẹfà.Àwọn nọ́mbà náà pèsè àlàyé gbígbòòrò sí àwọn ẹ̀dùn láti ọ̀dọ̀ àwọn dókítà àti àwọn nọ́ọ̀sì ní ìpínlẹ̀ náà lórí àwọn owó àsanwó tí a kò san, àìtó agbára ènìyàn, àwọn ohun èlò tí kò tó àti àwọn ọ̀ràn ìlera mìíràn.
Wọ́n tún gbé ìbéèrè dìde nípa àwọn ohun pàtàkì ìnáwó ìjọba ní àkókò tí a yà sọ́tọ̀ bílíọ̀nù naira fún àwọn ètò ìlera àkọ́kọ́, àwọn ọkọ̀ ambulances, agbára oòrùn, àwọn ohun èlò omi àti àwọn ìtọ́jú ìlera mìíràn tí kò sí ní ìlò púpọ̀ àti tí a kò tíì ṣàkọsílẹ̀ wọn.Àfikún náà ṣe pàtàkì gan-an nítorí pé ní oṣù Kejì ọdún 2026, ìjọba ti fún MUJAF Automobile Nigeria Limited ní àdéhùn ríra ọkọ̀ N10.964 bilionu fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba, àwọn ẹ̀ka, àti àwọn ilé iṣẹ́.
Àdéhùn ọkọ̀ náà dọ́gba pẹ̀lú nǹkan bí ìpín 23.2 nínú ọgọ́rùn-ún gbogbo N47.208 bilionu tí wọ́n ṣe ìnáwó fún àwọn iṣẹ́ Hope-Healthcare ti ìpínlẹ̀ náà fún ọdún 2026.Ó tún ju ìlọ́po mẹ́wàá N1.009 bilionu tí ìjọba ti lò lórí àwọn iṣẹ́ ìtọ́jú ìlera wọ̀nyẹn lọ ní ìparí oṣù Kẹfà.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àkọsílẹ̀ ríra ọkọ̀ náà kò fi hàn pé wọ́n ti yí owó láti inú ìnáwó ìtọ́jú ìlera padà sí ríra ọkọ̀ náà, iye ìnáwó náà gbé ìbéèrè dìde nípa àwọn ohun pàtàkì ìjọba àti bí wọ́n ṣe ń ṣe àwọn iṣẹ́ tí a ṣe láti mú kí ìtọ́jú ìlera sunwọ̀n sí i ní ìpínlẹ̀ náà.Ní àkókò kan náà, ìjọba Ìpínlẹ̀ Ogun ti sọ pé àìṣe dáadáa nínú ìmúṣẹ àwọn ètò ìlera jẹ́ nítorí àkókò tí owó tí a yà sọ́tọ̀ fún àwọn iṣẹ́ náà dé àti bí ó ṣe rọrùn láti rí owó náà, wọ́n sì fi kún un pé iṣẹ́ yóò túbọ̀ dára sí i ní àwọn àkókò tí ń bọ̀.












Leave a Reply