Mi ò ní àwáwí kankan fún dídènà ètò àkókò ṣáá kẹta ipò Ààrẹ tí Obasanjo’ fẹ́ lọ — Atiku dáhùn padà, ó sì sọ pé òun ló pese aṣọ fún ààrẹ àtijọ́ náà, tí ó sì tì í lẹ́yìn nígbà tí ó jáde nínú ẹ̀wọ̀n.
Ọjọ́ Kìíní Oṣù Kẹjọ, Ọdún 2026,
Atiku tẹnumọ́ ọn pé a kò lè yí ìtàn padà, ó sì sọ pé òun kò ní “àwáwí tàbí ìtọrọ-àforíjì kankan” fún bí òun ṣe dí ètò Obasanjo lọ́wọ́ láti wá ipò ààrẹ fún ìgbà kẹta—èyí tí ó fa ariwo ńlá nígbà yẹn.Igbá-kejì Ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí, Atiku Abubakar, ti fèsì sí ọ̀rọ̀ tí Ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí, Olusegun Obasanjo, sọ láìpẹ́ yìí. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Obasanjo ṣàpèjúwe yíyàn tí òun yan Atiku gẹ́gẹ́ bí igbá-kejì rẹ̀ nínú ìdìbò ààrẹ ti ọdún 1999 gẹ́gẹ́ bí àṣìṣe tó tóbi jùlọ nínú àkókò ìṣàkóso rẹ̀.Atiku tẹnumọ́ ọn pé a kò lè yí ìtàn padà, ó sì sọ pé òun kò ní “àwáwí tàbí ìtọrọ-àforíjì kankan” fún bí òun ṣe dí ètò Obasanjo lọ́wọ́ láti wá ipò ààrẹ fún ìgbà kẹta—èyí tí ó fa ariwo ńlá nígbà yẹn.
Atiku tẹnumọ́ pé òun dúró gbọn-in ti Obasanjo nígbà tí wọ́n fi í sẹ́wọ̀n lábẹ́ ìjọba ológun tó ti wà nígbà yẹn, òun sì ṣe àtìlẹ́yìn fún ẹbí rẹ̀ ní gbogbo àkókò tí ó fi wà ní àtìmọ́lé.
Ó tún ṣe pàtàkì nínú mímú iṣẹ́ òṣèlú Obasanjo padà bọ̀sípò lẹ́yìn tí wọ́n tú u sílẹ̀, èyí tí ó yọrí sí dídí Obasanjo ní Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín.Ìdáhùn láti ọ̀dọ̀ igbá-kejì ààrẹ tẹ́lẹ̀ yìí wá lẹ́yìn ọ̀rọ̀ tí Obasanjo sọ ní ọjọ́ Ẹtì nígbà ìjíròrò pẹ̀lú gbajúmọ̀ òṣèré àti ajìjàgbara fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn, Charles Oputa (tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Charly Boy). Wọ́n ṣe ìjíròrò yìí níbi ìfilọ́lẹ̀ àjọ àti ìwé ìtàn-ayé Charly Boy tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ *999: A Memoir in Tribute to Late Justice Chukwudifu Oputa*, ní ìlú Èkó.Nígbà tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ń lọ lọ́wọ́, Obasanjo ṣàpèjúwe ìpinnu rẹ̀ láti yan Atiku gẹ́gẹ́ bí igbìkejì rẹ̀ nínú ìdìbò ààrẹ ti ọdún 1999 gẹ́gẹ́ bí àṣìṣe tó tóbi jùlọ tí ó ṣe nígbà tí ó wà ní ipò ààrẹ.Nínú ìdáhùn kan tí Olùrànlọ́wọ́ pàtàkì rẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ ìbánisọ̀rọ̀ gbogbo-gbòò, Phrank Shaibu, ṣe àtẹ̀jáde rẹ̀ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, Atiku ṣàpèjúwe àwọn ọ̀rọ̀ tuntun tí Obasanjo sọ gẹ́gẹ́ bí “ìgbìyànjú mìíràn tí kò yọrí sí rere láti yí ìtàn padà.”Igbìkejì ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí náà fi okun dáàbò bo ìdènà tí ó ṣe sí ètò àkókò kẹta ní ipò ààrẹ tí kò yọrí sí rere nígbà ìṣàkóso Obasanjo, ó sì tẹnu mọ́ ọn pé ìfọkànsìn sí òfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti àwọn ìlànà ti ìjọba tiwantiwa ló darí àwọn ìgbésẹ̀ rẹ̀, kì í ṣe àwọn èròńgbà ti ara ẹni.”Mo ní ìgbéraga pé mo dúró lòdì sí ètò àkókò kẹta náà.
Mo ní ìgbéraga pé mo dúró ti òfin Federal Republic of Nigeria. Mi ò ní àwáwí kankan fún dídènà gbogbo ìgbìyànjú láti ba ìjọba tiwantiwa wa jẹ́ nítorí ìfẹ́-ọkàn ti ara ẹni.”Tí ìbínú Chief Obasanjo bá wá láti inú pé mo kọ̀ láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ètò àkókò kẹta tí ó lòdì sí òfin, nígbà náà, mo ka ìbínú yẹn sí àmì ọlá. Kò sí ẹni kọ̀ọ̀kan, láìka ipò tàbí àwọn àṣeyọrí rẹ̀ sí, tí ó tóbi ju Federal Republic of Nigeria lọ.
Òfin ló ga jùlọ, mo sì yan Nàìjíríà dípò ìdúróṣinṣin sí ẹni kọ̀ọ̀kan,” ni Atiku sọ.Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, ìjàkadì lòdì sí ètò àkókò kẹta náà kì í ṣe ìjà láàárín òun àti Obasanjo fúnra wọn, ṣùgbọ́n ó jẹ́ àkókò pàtàkì nínú ìrìn-àjò ìjọba tiwantiwa Nàìjíríà.”Ìjàkadì lòdì sí ètò àkókò kẹta náà kì í ṣe nípa àwọn ènìyàn méjì, ṣùgbọ́n ó jẹ́ nípa dídáàbò bo ìjọba tiwantiwa Nàìjíríà tí ó dá lórí òfin fún àwọn ìran ọjọ́ iwájú.
“Àwọn ọmọ Nàìjíríà ló borí nínú ìjàkadì yẹn. Ìjọba tiwantiwa ló borí nínú ìjàkadì yẹn. Ìtàn ti ṣe ìdájọ́ rẹ̀ tẹ́lẹ̀,” ó fi kún un.Atiku tún tako bí Obasanjo ṣe ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn ipa tí òun kó nígbà tí àwọn méjèèjì jọ ṣiṣẹ́ nínú ìjọba, ó sì tẹnu mọ́ ọn pé àwọn àkọsílẹ̀ ìtàn fi hàn kedere pé òÌtàn fi hàn pé nígbà tí Olórí Obasanjo wà ní àtìmọ́lé, mo dúró gbọn-in lẹ́yìn rẹ̀. Mo ṣe àtìlẹ́yìn fún ẹbí rẹ̀, mo sì bá àwọn ọmọ-orílẹ̀-èdè mìíràn tí wọ́n nífẹ̀ẹ́ orílẹ̀-èdè ṣiṣẹ́ kára fún ìtúsílẹ̀ rẹ̀; mi ò sì yẹ̀ nínú ìgbàgbọ́ mi pé ó tọ́ sí i láti ní òmìnira,” ni ó sọ.Nígbà tí ó ń ṣàlàyé àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn ìtúsílẹ̀ Obasanjo, Atiku sọ pé olórí ológun tẹ́lẹ̀ náà kò ní ohun-ìní kankan tó pọ̀ nígbà yẹn, òun fúnra rẹ̀ sì rí i dájú pé wọ́n tọ́jú rẹ̀ dáadáa.
Nígbà tí ó padà gba òmìnira rẹ̀, kò ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan ní ọwọ́ rẹ̀. Mo gbà á, mo fún un ní aṣọ, mo rí i dájú pé wọ́n tọ́jú rẹ̀ dáadáa, mo sì ṣe gbogbo ohun tí ó pọn dandan láti ràn án lọ́wọ́ láti tún ẹsẹ̀ múlẹ̀.”Yàtọ̀ síyẹn, mo kó àwọn ètò òṣèlú jọ, mo ṣe àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn, mo sì ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìrúbọ ti ara ẹni àti ti òṣèlú, èyí tí ó yọrí sí dídì rẹ̀ ní Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àpapọ̀ ti Nàìjíríà.”Bótilẹ̀jẹ́pé ìbáṣepọ̀ wọn ti bàjẹ́ ní àwọn ọdún tí ó ti kọjá, Atiku sọ pé òun kò kábàámọ̀ ríran Obasanjo lọ́wọ́.”Ṣé mo kábàámọ̀ pé mo ran Chief Obasanjo lọ́wọ́? Rárá o.
Nígbà tí Ọlọ́run bá fún ọ ní àǹfààní láti gbé ẹlòmíràn sókè, o gbọ́dọ̀ ṣe bẹ́ẹ̀ láìretí èrè padà. Iṣẹ́ rere jẹ́ ọ̀rọ̀ tí ó dá lórí ẹ̀rí-ọkàn, kì í ṣe òwò tàbí pàṣípààrọ̀ nǹkan,” ni ó sọ.Ṣùgbọ́n, ó kìlọ̀ pé “a kò gbọ́dọ̀ fi yíyí òtítọ́ padà rọ́pò dídúpẹ́.”Igbá-kejì Ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí náà tún tọ́ka sí àwọn ọ̀rọ̀ tí Olùdarí Àgbà ti Àjọ Tó Ń Rí Sí Ọ̀rọ̀ Iṣòwò Àgbáyé (World Trade Organisation), Dókítà Ngozi Okonjo-Iweala, sọ láìpẹ́ yìí; ẹni tí ó yìn ẹgbẹ́ tí ó ń ṣàkóso ọ̀rọ̀-ajé tí Atiku darí nígbà ìjọba Obasanjo.
“Bóyá àkókò tí wọ́n fi sọ̀rọ̀ yìí jẹ́ èyí tí ó ṣàdédé ṣẹlẹ̀ tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́, àwọn ọmọ Nàìjíríà ló ní láti ṣe ìdájọ́ rẹ̀. Ohun tí kò sì ṣeé ṣe láti tako ni pé, nígbà tí àwọn ọmọ Nàìjíríà pàtàkì tí wọ́n ti sin orílẹ̀-èdè ní ipò gíga ń tẹ̀síwájú láti jẹ́wọ́ ipa tí mo kó nínú ọ̀kan lára àwọn àkókò tí ìṣàkóso ọ̀rọ̀-ajé Nàìjíríà ṣe àṣeyọrí jùlọ, ó jọ pé Chief Obasanjo ti pinnu láti dín ipa yẹn kù,” ni Atiku sọ.O tun ṣalaye ibanujẹ rẹ pe, ni akoko ti awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria n koju ipọnju ọrọ-aje ti o lagbara, aabo ti n buru si, ati aini iṣẹ ti n pọ si, aare tẹlẹri naa ti yan lati tun awọn ariyanjiyan oṣelu ti atijọ gbe dide dipo ki o pese awọn ojutu si awọn italaya pataki ti orilẹ-ede naa n koju.”Idibo ọdun 2027 yẹ ki o jẹ nipa atunkọ Naijiria, mimu aabo pada, mimu ọrọ-aje pada si ipo ti o dara, ati fifun iran ti n bọ ni ireti—kii ṣe lati tun ṣii awọn ọgbẹ oṣelu ti atijọ,” ni o sọ.Atiku ṣalaye pe botilẹjẹpe oun ti n ṣe afihan ifarada nigbagbogbo nitori ọwọ fun Obasanjo ati ipo ti o ti di mu tẹlẹ, oun ko ni dakẹ mọ ni oju ohun ti o pe ni awọn igbiyanju leralera lati yi awọn otitọ itan pada.
“Akoko kan wa ti idakẹjẹ ni oju awọn igbiyanju leralera lati yi itan pada ko tun jẹ iwa rere mọ.”Chief Obasanjo ni ẹtọ si awọn ero rẹ. O ni ẹtọ si awọn ẹdun ọkan ti ara ẹni. Ohun ti ko ni ẹtọ si ni lati sọ awọn nkan ti ko jẹ otitọ gẹgẹ bi otitọ.”Igbakeji aare tẹlẹri naa pari ọrọ rẹ nipa tẹnumọ pe oju rẹ wa lori ọjọ iwaju Naijiria dipo ki o kopa ninu awọn ariyanjiyan ti ara ẹni.”Mo ti yan ọna iṣẹ-isin dipo ibinu, iran-oju-ọna ti o jinlẹ dipo igbẹsan, ati atunṣe orilẹ-ede dipo awọn ẹsun ti ara ẹni.”Itan jẹ nkan ti ko rọrun lati yi pada.
A ko le tun itan kọ pẹlu ibinu, bẹẹ si ni a ko le pa a rẹ pẹlu awọn irọ ti a n sọ leralera. Ni ipari, itan yoo sọ otitọ rẹ—bẹẹ gẹgẹ ni awọn eniyan Naijiria yoo si ṣe,” ni o fi kun un.O tun ṣalaye ibanujẹ rẹ pe, ni akoko ti awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria n koju ipọnju ọrọ-aje ti o lagbara, aabo ti n buru si, ati aini iṣẹ ti n pọ si, aare tẹlẹri naa ti yan lati tun awọn ariyanjiyan oṣelu ti atijọ gbe dide dipo ki o pese awọn ojutu si awọn italaya pataki ti orilẹ-ede naa n koju.”Idibo ọdun 2027 yẹ ki o jẹ nipa atunkọ Naijiria, mimu aabo pada, mimu ọrọ-aje pada si ipo ti o dara, ati fifun iran ti n bọ ni ireti—kii ṣe lati tun ṣii awọn ọgbẹ oṣelu ti atijọ,” ni o sọ.
Atiku ṣalaye pe botilẹjẹpe oun ti n ṣe afihan ifarada nigbagbogbo nitori ọwọ fun Obasanjo ati ipo ti o ti di mu tẹlẹ, oun ko ni dakẹ mọ ni oju ohun ti o pe ni awọn igbiyanju leralera lati yi awọn otitọ itan pada.
“Akoko kan wa ti idakẹjẹ ni oju awọn igbiyanju leralera lati yi itan pada ko tun jẹ iwa rere mọ.”Chief Obasanjo ni ẹtọ si awọn ero rẹ. O ni ẹtọ si awọn ẹdun ọkan ti ara ẹni. Ohun ti ko ni ẹtọ si ni lati sọ awọn nkan ti ko jẹ otitọ gẹgẹ bi otitọ.”Igbakeji aare tẹlẹri naa pari ọrọ rẹ nipa tẹnumọ pe oju rẹ wa lori ọjọ iwaju Naijiria dipo ki o kopa ninu awọn ariyanjiyan ti ara ẹni.”Mo ti yan ọna iṣẹ-isin dipo ibinu, iran-oju-ọna ti o jinlẹ dipo igbẹsan, ati atunṣe orilẹ-ede dipo awọn ẹsun ti ara ẹni.”Itan jẹ nkan ti ko rọrun lati yi pada.
A ko le tun itan kọ pẹlu ibinu, bẹẹ si ni a ko le pa a rẹ pẹlu awọn irọ ti a n sọ leralera. Ni ipari, itan yoo sọ otitọ rẹ—bẹẹ gẹgẹ ni awọn eniyan Naijiria yoo si ṣe,” ni o fi kun un.
Leave a Reply