Ní oṣù Kẹwàá ọdún 2026, ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ìrẹ̀wẹ̀sì tó lágbára nínú iye iná tí a ń pèsè, pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ìdádúró iṣẹ́ lórí àwọn laini gbigbe iná 330kV. Èyí fa àìsí iná mọ̀nàmọ́ná ní àwọn agbègbè kan àti ní ọ̀pọ̀ ibòmíràn káàkiri orílẹ̀-èdè náà.
Ẹ lè tẹ̀lé ìlànà ìpèsè iná, pínpín rẹ̀, àti àwọn ìròyìn nípa ipò ètò náà ní àkókò gangan tí wọ́n ń ṣẹlẹ̀, nípasẹ̀ ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ‘National Grid Nigeria Live Overview’.
Àwọn Ipò Pàtàkì àti Àkópọ̀ Ìròyìn Lọ́wọ́lọ́wọ́ (Oṣù Kẹwàá, 2026)
- Àìtó Iná Tó Ṣẹ̀ṣẹ̀ Ṣẹlẹ̀: Iye iná tí a ń pèsè dín kù gidigidi láti iye déédé sí àwọn ọgọ́rọ̀ọ̀rún megawatts (pẹ̀lú ìdínkù tó pọ̀ láàárín ọjọ́ 19 sí 20 oṣù Kẹwàá, 2026). Èyí ní ipa lórí àwọn ibùdó pàtàkì bíi Egbin, Jebba, Shiroro, àti Kainji.
- Ìgbéga Ibùdó Ìṣàkóso: Ìjọba Nàìjíríà ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kíkọ Ibùdó Ìṣàkóso Orílẹ̀-èdè tuntun fún àjọ ‘Nigerian Independent System Operator’ (NISO) ní Osogbo, Ìpínlẹ̀ Osun. Èyí wà láti mú kí wọ́n lè máa ṣàkíyèsí ipò ètò náà ní àkókò gangan, kí wọ́n sì dín ewu ìwólulẹ̀ ètò náà ní tẹ̀lé-n-tẹ̀lé kù.
- Àwọn Ìpèníjà Pàtàkì: Ètò náà ṣì ń dojú kọ àwọn ìṣòro bíi: àwọn ohun èlò gbigbe iná tó ti di àgbàlagbà, àìtó gáàsì fún iṣẹ́, ìbàjẹ́ àwọn ohun èlò nípasẹ̀ àwọn oníwà-ìbàjẹ́, àti àìtó agbára ìrànlọ́wọ́ tó wà ní múra-sílẹ̀ (spinning reserves).
Ṣé ẹ fẹ́ mọ̀ nípa àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń pín iná (DisCos), àwọn ìyípadà nínú iye owó iná, tàbí àwọn ọ̀nà mìíràn bíi lílo agbára oòrùn (solar) àti ‘inverter’ ní Nàìjíríà?
Ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ìdádúró léraléra lórí lílọ́ọ̀nù gbigbe iná ti 330kV
Ní oṣù Kẹwàá ọdún 2026, ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ìrẹ̀wẹ̀sì tó lágbára nínú iye iná tí a ń pèsè, pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ìdádúró iṣẹ́ lórí àwọn laini gbigbe iná 330kV. Èyí fa àìsí iná mọ̀nàmọ́ná ní àwọn agbègbè kan àti ní ọ̀pọ̀ ibòmíràn káàkiri orílẹ̀-èdè náà.
Ẹ lè tẹ̀lé ìlànà ìpèsè iná, pínpín rẹ̀, àti àwọn ìròyìn nípa ipò ètò náà ní àkókò gangan tí wọ́n ń ṣẹlẹ̀, nípasẹ̀ ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ‘National Grid Nigeria Live Overview’.
Àwọn Ipò Pàtàkì àti Àkópọ̀ Ìròyìn Lọ́wọ́lọ́wọ́ (Oṣù Kẹwàá, 2026)
- Àìtó Iná Tó Ṣẹ̀ṣẹ̀ Ṣẹlẹ̀: Iye iná tí a ń pèsè dín kù gidigidi láti iye déédé sí àwọn ọgọ́rọ̀ọ̀rún megawatts (pẹ̀lú ìdínkù tó pọ̀ láàárín ọjọ́ 19 sí 20 oṣù Kẹwàá, 2026). Èyí ní ipa lórí àwọn ibùdó pàtàkì bíi Egbin, Jebba, Shiroro, àti Kainji.
- Ìgbéga Ibùdó Ìṣàkóso: Ìjọba Nàìjíríà ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kíkọ Ibùdó Ìṣàkóso Orílẹ̀-èdè tuntun fún àjọ ‘Nigerian Independent System Operator’ (NISO) ní Osogbo, Ìpínlẹ̀ Osun. Èyí wà láti mú kí wọ́n lè máa ṣàkíyèsí ipò ètò náà ní àkókò gangan, kí wọ́n sì dín ewu ìwólulẹ̀ ètò náà ní tẹ̀lé-n-tẹ̀lé kù.
- Àwọn Ìpèníjà Pàtàkì: Ètò náà ṣì ń dojú kọ àwọn ìṣòro bíi: àwọn ohun èlò gbigbe iná tó ti di àgbàlagbà, àìtó gáàsì fún iṣẹ́, ìbàjẹ́ àwọn ohun èlò nípasẹ̀ àwọn oníwà-ìbàjẹ́, àti àìtó agbára ìrànlọ́wọ́ tó wà ní múra-sílẹ̀ (spinning reserves).
Ṣé ẹ fẹ́ mọ̀ nípa àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń pín iná (DisCos), àwọn ìyípadà nínú iye owó iná, tàbí àwọn ọ̀nà mìíràn bíi lílo agbára oòrùn (solar) àti ‘inverter’ ní Nàìjíríà?
[20/10, 00:21] Asaketvnews: Ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ìdádúró léraléra lórí lílọ́ọ̀nù gbigbe iná ti 330kV[20/10, 00:27] Asaketvnews: Ètò Iná Mọ̀nàmọ́ná Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ní Àwọn Ìdádúró Léraléra lórí Láìnì Gbigbe Iná 330kVSROṣù Kẹwàá 19, 2026ÌròyìnNínú àlàyé kan tí wọ́n gbé jáde ní ọjọ́ Àìkú, àwọn tó ń mójútó ètò náà sọ pé àwọn ti bẹ̀rẹ̀ sí ní gbé àwọn ìgbésẹ̀ láti tún nǹkan ṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ilé-iṣẹ́ Transmission Company of Nigeria (TCN), láti mú kí ètò iná náà dúró ṣinṣin kí ó sì padà sí ipò déédé.Ní ọjọ́ Àìkú, ètò iná mọ̀nàmọ́ná orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní àwọn ìdádúró léraléra lórí líìnì gbigbe iná 330kV, èyí tí ó dá ìṣiṣẹ́ ètò iná náà dúró, tí ó sì fa òkùnkùn ní àwọn apá kan orílẹ̀-èdè náà.Àjọ Nigerian Independent System Operator (NISO) sọ pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà wáyé ní nǹkan bí aago méjìlá àti ogójì ìṣẹ́jú ọ̀sán (12:40 p.m.), wọ́n sì fi kún un pé apá kan nínú ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná náà ló ní ipa lára, tí kò sì fa ìwópalẹ̀ pátápátá fún ètò iná mọ̀nàmọ́ná ti orílẹ̀-èdè náà.
Ninu alaye kan ti a gbe jade ni ọjọ Aje, ẹni ti o n ṣakoso eto naa sọ pe wọn ti bẹrẹ awọn igbesẹ atunṣe lẹsẹkẹsẹ, pẹlu ifowosowopo pẹlu ile-iṣẹ Transmission Company of Nigeria (TCN), lati mu eto ina mọnamọna duro ṣinṣin ati lati mu iṣẹ pada si ipo deede.Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà, NISO, ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú TCN, tètè gbé àwọn ìgbésẹ̀ tó yẹ láti ṣàtúnṣe ipò náà, kí wọ́n lè mú kí ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná dúró ṣinṣin, kí wọ́n sì mú kí iṣẹ́ padà sí bí ó ti yẹ,” ni NISO sọ.
NISO sọ pé àwọn ìsapá láti mú kí nǹkan padà sí ipò déédé ti yọrí sí rere, àti pé ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná ti orílẹ̀-èdè náà ti padà sí iṣẹ́ déédé.Olùdarí náà tún rọ àwọn ọmọ Nàìjíríà láti má ka àwọn ìròyìn tí ó ṣàpèjúwe ìṣẹ̀lẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bí ìwólúlẹ̀ ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná ní gbogbo orílẹ̀-èdè sí nǹkan pàtàkì.
NISO fẹ́ láti ṣàlàyé pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà kan apá kan nínú ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná orílẹ̀-èdè náà (national grid) nìkan, èyí sì lòdì sí àwọn ìròyìn àti ẹ̀sùn tí a kò tíì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ tí ó ń káàkiri nínú àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn,” gẹ́gẹ́ bí NISO ṣe sọ.Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí wáyé láàárín àkókò tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ń kojú ìṣòro pípẹ́ ti wíwó lulẹ̀ léraléra ti ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná orílẹ̀-èdè náà.Ní ọdún 2026, ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná orílẹ̀-èdè náà ti ní ìṣẹ̀lẹ̀ wíwó lulẹ̀ pàtàkì méjì tẹ́lẹ̀, èyí tí ó wáyé ní oṣù Kínní.Èyí àkọ́kọ́ wáyé ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kínní (January 23), nígbà tí ètò náà wó lulẹ̀, tí iye iná tí a ń pèsè sì sọ̀kalẹ̀ dé òdo megawatts; ní àkókò yẹn, gbogbo àwọn ilé-iṣẹ́ mọ́kànlá tí ó ń pín iná mọ̀nàmọ́ná kò gba iná kankan rárá.
Ọjọ́ mẹ́rin lẹ́yìn náà, ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kínní (January 27), ètò náà tún ní ìṣòro ńlá mìíràn, níbi tí iye iná tí a ń pèsè ti sọ̀kalẹ̀ láti 3,825MW sí 39MW péré.Nígbà tó yá, NISO ṣàlàyé pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà jẹ́ wíwó lulẹ̀ apá kan nínú ètò náà, èyí tí ó jẹ́ àbájáde ìdàrúdàpọ̀ nínú agbára iná (voltage disturbance) tí ó bẹ̀rẹ̀ láti ibùdó ìgbà-iná-wọlé ní Gombe, tí ó sì tàn dé àwọn apá mìíràn nínú ètò náà.
Nígbà tí ó di oṣù Karùn-ún, ìjọba Nàìjíríà àti NISO ti ń wá ojútùú pípẹ́ títí fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìkùnà tí ó ti ń wáyé léraléra. Ní àkókò yẹn, àwọn aláṣẹ sọ pé ètò ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná ti orílẹ̀-èdè ti ní ìṣẹ̀lẹ̀ ìkùnà ní ìgbà méjì ní ọdún 2026 — ní ọjọ́ kẹtàlélógún àti ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kínní.
Nígbà tó yá, Àjọ tó ń rí sí ètò iná mọ̀nàmọ́ná ní Nàìjíríà (NERC) sọ pé kò sí ìdààmú kankan tó wáyé nínú ètò ìpèsè iná ti orílẹ̀-èdè ní ìdámẹ́rin kejì ọdún 2026, ìyẹn láti oṣù Kẹrin sí oṣù Kẹfà.Àmọ́ ṣá, ìṣẹ̀lẹ̀ ti ọjọ́ Ajé ti tún fa àníyàn nípa agbára ètò ìgbé-iná-jáde láti dúró ṣinṣin, lẹ́yìn tí ìpèsè iná mọ̀nàmọ́ná dín kù gidigidi ní àwọn apá kan ní orílẹ̀-èdè náà.Àwọn àkọsílẹ̀ tí a ṣàkíyèsí ní ọjọ́ Ajé fi hàn pé ìpèsè iná láti orí ètò àpapọ̀ ti dín kù lọ́nà tó lágbára, pẹ̀lú àwọn ìròyìn tó fi hàn pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ibùdó pàtàkì tí wọ́n ti ń pèsè iná ló dáwọ́ iṣẹ́ dúró nígbà ìṣẹ̀lẹ̀ náà.
Fún àpẹẹrẹ, ọ̀pọ̀ ibi ní ìpínlẹ̀ Èkó ló wọ inú òkùnkùn, nígbà tí àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń pín iná mọ̀nàmọ́ná — pàápàá jùlọ Ikeja Electric — jẹ́rìí sí i pé iye iná tí wọ́n gba dín kù, èyí sì fa àìsí iná mọ̀nàmọ́ná.Sibẹsibẹ, NISO ṣalaye pe iṣoro naa waye ni apakan kan pato ti eto pinpin ina mọnamọna nikan, ati pe iṣẹ ti pada si deede.Idalọwọduro tuntun yii waye ni awọn ọsẹ diẹ lẹhin ti Ijọba Naijiria bẹrẹ ikole Ile-iṣẹ Iṣakoso ti Orilẹ-ede (National Control Centre) tuntun fun NISO ni Osogbo, Ipinle Osun.
Ero ti ile-iṣẹ yii ni lati mu ilọsiwaju ba bi a ṣe n ṣakoso ati ṣakiyesi eto pinpin ina mọnamọna ti orilẹ-ede ni akoko gidi.Ile-iṣẹ iṣakoso ti o wa tẹlẹ ti n ṣiṣẹ fun ọpọlọpọ ọdun; lakoko yii, awọn oṣiṣẹ ti tọka si pataki imudara iṣakiyesi, okun awọn amayederun gbigbe ina, ati iṣakoso eto ti o dara julọ gẹgẹbi awọn igbesẹ pataki lati dena awọn ikuna ti o le tan kaakiri eto naa.
NISO rọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria lati gbẹkẹle awọn ikanni ibaraẹnisọrọ osise rẹ fun alaye ti a ti fidi rẹ mulẹ nipa ipo eto pinpin ina mọnamọna ti orilẹ-ede.NISO sọ pe, “A pinnu lati rii daju pe eto ina mọnamọna wa ni iduroṣinṣin, lati rii daju pe eto gbigbe ina mọnamọna ti orilẹ-ede n ṣiṣẹ daradara, ati lati pese alaye ti o peye ni akoko ti o tọ fun gbogbo eniyan.”
Leave a Reply