Àwọn olùwádìí fi ẹ̀sùn kan Siyaka, olórí àjọ NSCDC ní ìpínlẹ̀ Niger, fún fífi ènìyàn kún ibi tí ó pọ̀ jù àti fífúnni ní ìròyìn èké nípa àìsàn kan, lẹ́yìn tí àwọn òṣìṣẹ́-méènù (miners) 33 kú nígbà tí wọ́n wà lábẹ́ àmójútó wọn.
Ìwádìí fi ẹ̀sùn kan Siyaka, Olórí NSCDC ní Ìpínlẹ̀ Niger, fún fífi ènìyàn pọ̀ jù ní ààyè kan náà àti fífúnni ní àlàyé èké nípa àrùn kan, lẹ́yìn tí àwọn oníṣẹ́-ẹ̀rọ̀-ìwakùsà 33 kú ní àhámọ́.Ìwádìí fi ẹ̀sùn kan Siyaka, Olórí NSCDC ní Ìpínlẹ̀ Niger, fún fífi ènìyàn pọ̀ jù ní ààyè kan náà àti fífúnni ní àlàyé èké nípa àrùn kan, lẹ́yìn tí àwọn oníṣẹ́-ẹ̀rọ̀-ìwakùsà 33 kú ní àhámọ́.
Ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n Oṣù Kẹwàá, Ọdún 2026ÌròyìnNínú ìròyìn rẹ̀, ìgbìmọ̀ náà sọ pé àwọn ìgbésẹ̀ tí olórí náà gbé fi hàn pé ó kùnà pátápátá gẹ́gẹ́ bí aṣáájú, ó lo agbára rẹ̀ ní ọ̀nà tí kò tọ́, ó sì hùwà tí kò bá iṣẹ́ rẹ̀ mu rárá.Ìgbìmọ̀ Olómìnira tó ṣe ìwádìí nípa ìròyìn ikú àwọn ènìyàn tí wọ́n wà ní àhámọ́ àjọ Nigeria Security and Civil Defence Corps (NSCDC) ti fi ẹ̀sùn kan Olórí àjọ náà ní Ìpínlẹ̀ Niger, CC Suberu Aniviye Siyaka, àti àwọn òṣìṣẹ́ mìíràn, nítorí ikú àwọn ènìyàn 33 tí wọ́n wà ní àhámọ́. Wọ́n tọ́ka sí àìṣeéṣe tó lágbára ní apá ti ìdarí, àbójútó, àti bí wọ́n ṣe ń tọ́jú àwọn afurasi tí wọ́n wà ní àhámọ́.Ìgbìmọ̀ náà rí i pé Siyaka fún ní àṣẹ láti ṣe iṣẹ́ náà, ó sì ṣe àbójútó rẹ̀ láìsí ètò tó péye, láìsí àṣẹ iṣẹ́ tí a fọwọ́ sí, àti láìsí àbójútó tó tó.
Wọ́n tún fi ẹ̀sùn kan an pé ó gba láàyè kí ènìyàn pọ̀ jù ní ààyè kan náà, ó sì gba àwọn ọ̀nà tí kò bófin mu láti fi ènìyàn sínú àhámọ́; ó tún tu àlàyé èké kan jáde fún gbogbo ènìyàn, ní sísọ pé àrùn kan ló fa ikú àwọn ènìyàn náà.Ninu ijabọ rẹ, igbimọ naa sọ pe awọn iṣe olori naa jẹ afihan ikuna nla ninu iṣakoso, ilokulo agbara, ati iwa aiṣedeede to buru jai ninu iṣẹ rẹ.Iwadii naa tun fi ẹsun kan awọn oṣiṣẹ miiran nitori ipa ti wọn ko ninu mimu awọn afurasi, ikuna lati dahun si awọn ipe fun iranlọwọ, aini aabo to peye fun awọn ti wọn wa ni atimọle, ati ailagbara ninu kikọ silẹ ati mimu awọn ẹri ti a gba lọwọ awọn eniyan wọnyi.Igbimọ naa jẹrisi iku eniyan 33, lakoko ti 41 miiran yege. Lara awọn ti o ku, mẹrinla jẹ awọn ọmọde ti ko tii pe ọmọ ọdun mejidinlogun.
Awọn iku wọnyi waye laarin ọjọ kẹrindinlogun ati ọjọ kẹtadinlogun oṣu Kẹsan, ọdun 2026, lẹhin ti awọn oṣiṣẹ NSCDC ni Ipinle Niger ti mu ti wọn si fi awọn eniyan kan sinu atimọle—awọn ti a fura pe wọn n wa awọn ohun alumọni labẹ ilẹ ni ọna ti ko tọ, pẹlu awọn eniyan miiran—lakoko awọn iṣẹ imu-eniyan-mule-ofin ti wọn ṣe.Wọn fọ yara atimọle NSCDC, wọn pa awọn kokoro arun inu rẹ, wọn si tun awọn nọmba ti o wa lori rẹ kọ ṣaaju ki wọn to ṣe ayẹwo sinu ọrọ iku awọn eniyan 33 ti wọn n wa ohun alumọni labẹ ilẹ – Ijabọ Igbimọ IwadiiOṣu Kẹwa Ọjọ 27, 2026AworanWọn fọ yara atimọle NSCDC, wọn pa awọn kokoro arun inu rẹ, wọn si tun awọn nọmba ti o wa lori rẹ kọ ṣaaju ki wọn to ṣe ayẹwo sinu ọrọ iku awọn eniyan 33 ti wọn n wa ohun alumọni labẹ ilẹ – Ijabọ Igbimọ IwadiiIgbimọ Iwadii Kọ Alaye Pe Arun Kan Lo Tan KaakiriÌgbìmọ̀ náà fi ẹsùn kan Siyaka pé ó ṣe àgbékalẹ̀ àlàyé kan tí kò jẹ́ òtítọ́, ní sísọ pé àwọn ikú náà jẹ́ àbájáde ìtànkálẹ̀ àrùn kan; wọ́n sì sọ pé àwọn ẹ̀rí láti ọ̀dọ̀ àwọn oníṣègùn àti àwọn amòye ìwádìí ìṣẹ̀lẹ̀ kò fọwọ́ sí irú àlàyé bẹ́ẹ̀.
Nínú ìròyìn wọn, ìgbìmọ̀ náà sọ pé lára ohun tí wọ́n ṣàwárí ni pé Olórí Ààbò ti Ìpínlẹ̀ náà “tẹ́ àlàyé kan jáde fún àwọn oníròyìn, èyí tí ó jẹ́ àgbékalẹ̀ tí kò sì jẹ́ òtítọ́ nípa ìtànkálẹ̀ àrùn kan.”Ìwádìí náà fi hàn pé àwọn ikú náà ní í ṣe pẹ̀lú bí àwọn ènìyàn ṣe pọ̀ jù ní ààyè tóóró, àìsí afẹ́fẹ́ tó péye, ìfarahàn sí ooru líle, àti àìtó omi nínú ara, ní ibi tí wọ́n ti fi àwọn ènìyàn sí àhámọ́ ní ìlú Minna.Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn náà ṣe sọ, wọ́n ṣe àyẹ̀wò ìṣègùn fún mẹ́ta lára àwọn tí ó ti kú náà, nígbà tí wọ́n ti sin àwọn 30 yòókù kí ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìṣègùn tó dé.Ìgbìmọ̀ náà sọ pé àwọn mẹ́ta tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò fún náà kú nítorí ìkùnà ètò ìmí-mí, èyí tí ó bá ipò àìsí afẹ́fẹ́ tó péye ní àyíká náà mu. Wọ́n tọ́ka sí ìpọ̀jù ènìyàn, àìsí afẹ́fẹ́ tó tó, ìfarahàn sí ooru líle, àti àìtó omi nínú ara gẹ́gẹ́ bí àwọn pàtàkì ohun tó fa ikú náà.Àkópọ̀ ìròyìn láti ọ̀dọ̀ ìgbìmọ̀ náà sọ pé, àwọn ẹ̀rí tó wà ní ọwọ́ wọn “kò fìdí àwọn ẹ̀sùn múlẹ̀ pé àwọn ikú náà jẹ́ àbájáde ìtànkálẹ̀ àrùn kan.
”Dípò bẹ́ẹ̀, àwọn àbájáde ìwádìí náà fi hàn pé àwọn ikú náà wáyé nítorí pé àwọn ẹni tí wọ́n fi sẹ́wọ̀n náà wà ní àhámọ́ fún ìgbà pípẹ́ nínú yàrá tí ó kún fún ènìyàn jù, tí kò sì ní ààyè tó tó fún afẹ́fẹ́ láti wọlé; èyí sì wá burú sí i nítorí ooru líle àti àìtó omi nínú ara wọn.Ìròyìn náà tún dá Siyaka lẹ́bi fún fífún ní àṣẹ àti ṣíṣe àbójútó iṣẹ́ náà láìsí ètò tó péye, láìsí ìfọwọ́sí, tàbí àbójútó tó tóótun; èyí sì fa àwọn ipò tí ó fi àwọn ẹni tí wọ́n fi sẹ́wọ̀n náà sínú ewu ńlá.Ìgbìmọ̀ náà ṣàwárí pé iṣẹ́ náà wáyé láìsí àṣẹ iṣẹ́ tí a fọwọ́ sí tàbí ètò tó péye, nígbà tí wọ́n sì kọbi ara sí Ẹ̀ka Pàtàkì tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ààbò ní àwọn ibi ìwakùsà (Mining Marshals Unit).Àwọn òṣìṣẹ́ tí a fi ẹ̀sùn kàn nítorí àìṣe iṣẹ́ wọn dáadáa nípa ọ̀rọ̀ àwọn tí wọ́n timọ́léÌgbìmọ̀ náà tọ́ka sí CSC Sunday Oluwadare, ẹni tí ó jẹ́ olórí Ẹ̀ka Ìwádìí, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn òṣìṣẹ́ tí ìwà wọn ní ipa nínú àwọn ìrúfin tí ó wáyé.A rí i pé Oluwadare ṣe ìrànlọ́wọ́ láti mú kí àwọn ìṣe ìgamọ́ tí kò bófin mu wáyé, ó kojú òṣùwọ̀n òfin àti ti ìlera, ó sì kùnà láti dá sí ọ̀rọ̀ náà láìka pé ó mọ̀ dájúdájú nípa bí ipò tí àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́ wà ṣe ń burú sí i.Wọ́n tún fi ẹ̀sùn kan SC Usman Ndamaka nítorí ipa tí ó kó nínú mímú kí ipò àhámọ́ náà wà ní ipò tí ènìyàn pọ̀ jù, èyí tí kò dára.
Gẹ́gẹ́ bí ìgbìmọ̀ náà ṣe sọ, Ndamaka pàṣẹ fún àwọn tí ó wà lábẹ́ àṣẹ rẹ̀ pé kí wọ́n má ṣí ilé-ẹ̀wọ̀n náà, ó kùnà láti fèsì ní ọ̀nà tó yẹ sí àwọn ìkìlọ̀ nípa ipò pàjáwìrì, ó sì tún kópa nínú mímọ́ ibi tí wọ́n ti ń pa àwọn ènìyàn mọ́ náà tónítóní àti yíyí àyíká náà padà kí àwọn ẹni tí ó dá dúró fúnra wọn tó lè wá ṣe àyẹ̀wò ibẹ̀.Ìgbìmọ̀ náàÌgbìmọ̀ náà tún ṣàwárí pé ASCI Hassan Mohammed kò ṣí ilé-ẹ̀wọ̀n náà, láìka àwọn àmì ìpọ́njú tí àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́ ń fi ránṣẹ́ léraléra sí, bẹ́ẹ̀ sì ni kò gbé ọ̀rọ̀ náà lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn aláṣẹ gíga bí ó ti yẹ fún ipò pàjáwìràkì tó wà níbẹ̀.Àwọn àbájáde ìwádìí náà fi hàn pé àwọn òṣìṣẹ́ tí ó wà lábẹ́ ojúṣe láti dáàbò bo àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́ kùnà láti ṣe ohun tó yẹ nígbà tí ipò inú ilé-ẹ̀wọ̀n náà ń burú sí i.
Wọ́n fi ẹ̀sùn kan DSC Abubakar Muhammad Dabban pé ó yan àwọn afurasi kan láti fi sínú àhámọ́—tí ó fi mọ́ àwọn ọmọdé—láìsí dídáàbò bo ẹ̀tọ́ wọn bí ó ti yẹ. Ìgbìmọ̀ náà tún rí i pé ó kùnà láti ṣe àkọsílẹ̀ tó péye nípa àwọn ẹ̀rí tàbí ohun èlò tí wọ́n gbé wá gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí.Wíwà àwọn ọmọdé láàárín àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́ náà fa àníyàn sí i nípa bóyá wọ́n tẹ̀lé àwọn ìlànà ààbò tó yẹ nígbà tí wọ́n ń dá àwọn afurasi mọ̀, tí wọ́n ń ṣe ìlànà fún wọn, tí wọ́n sì ń fi wọ́n sínú àhámọ́. Ìwádìí Tú Àṣírí Àwọn Àléébù Nínú Ètò Iṣẹ́ NSCDCYàtọ̀ sí ìwà àwọn òṣìṣẹ́ kọ̀ọ̀kan, ìgbìmọ̀ náà ṣàwárí àwọn àléébù nínú ètò iṣẹ́ àjọ náà, èyí tí wọ́n sọ pé ó dín agbára àjọ náà kù láti ní àwọn ibi àhámọ́ tó wà láàbò, tí ó sì tẹ̀lé òfin.Àwọn àléébù wọ̀nyí pẹ̀lú àìtó àwọn ohun èlò ní ibi àhámọ́, àìṣiṣẹ́ dáadáa ní apá ìtọ́jú àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́, àìsí àwọn ẹ̀rọ CCTV fún àbójútó, àìṣe àkọsílẹ̀ dáadáa, àti àìtó àwọn ohun èlò ìtọ́jú ìṣègùn fún ipò pàjáwìràkì.Ìgbìmọ̀ náà tún tọ́ka sí àìtó nínú ètò ìgbàlérò àti ìròyìn nípa àwọn ọ̀rọ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú ààbò, àìdọ́gba nínú iye àwọn òṣìṣẹ́, àti àìtó owó ìnáwó tó pẹ́ tí ó ti ń wáyé—gbogbo èyí sì ní ipa lórí bí wọ́n ṣe ń ṣàkóso àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́ àti bí wọ́n ṣe ń ṣe àbójútó iṣẹ́ ní ibi àhámọ́ náà.Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn náà ṣe sọ, àìsí àwọn ẹ̀rọ CCTV dín agbára láti ṣe àbójútó olómìnira lórí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ibiÌgbìmọ̀ Dámọ̀ràn Àwọn Ìgbésẹ̀ Ìbáwí àti Àtúnṣe nínú Ètò Iṣẹ́Àwọn àbájáde ìwádìí ìgbìmọ̀ náà fi Siyaka àti àwọn òṣìṣẹ́ mìíràn tí a fi ẹ̀sùn kàn sí abẹ́ àyẹ̀wò tó jinlẹ̀, nípa ojúṣe wọn láti rí i dájú pé àwọn ènìyàn wà ní àhámọ́ ní ọ̀nà tó bá òfin mu, pé àyíká ibi tí wọ́n wà wà ní ààbò, àti pé wọ́n dáhùn ní ọ̀nà tó yẹ nígbà tí ipò pàjáwìrì bá wáyé.Ipò Siyaka gẹ́gẹ́ bí Olórí Àṣẹ ní Ìpínlẹ̀ (State Commandant), àti ojúṣe rẹ̀ láti fọwọ́ sí i kí ó sì ṣe àbójútó iṣẹ́ náà, jẹ́ apá pàtàkì nínú bí ìgbìmọ̀ náà ṣe ṣe àyẹ̀wò ìwà rẹ̀.
Ìròyìn náà dámọ̀ràn pé kí a gbé ìgbésẹ̀ ìbáwí àti ti òfin lòdì sí àwọn òṣìṣẹ́ tí a rí pé wọ́n ní ipa nínú àwọn ikú náà àti àwọn ìwà àìtọ́ mìíràn tó jẹ mọ́ ọ.
Ìgbìmọ̀ Ìwádìí Dámọ̀ràn Sísan Ẹ̀san 1.4 Bílíọ̀nù Náírà àti Yíyọ Àwọn Òṣìṣẹ́ NSCDC Kúrò Lẹ́nu Iṣẹ́ Nítorí Ikú Àwọn Oníṣẹ́-ẹ̀rọ-ìwakùsá 33 ní Ìpínlẹ̀ NigerOṣù Kẹwàá 27, 2026ÀwòránÌgbìmọ̀ Ìwádìí Dámọ̀ràn Sísan Ẹ̀san 1.4 Bílíọ̀nù Náírà àti Yíyọ Àwọn Òṣìṣẹ́ NSCDC Kúrò Lẹ́nu Iṣẹ́ Nítorí Ikú Àwọn Oníṣẹ́-ẹ̀rọ-ìwakùsá 33 ní Ìpínlẹ̀ NigerÓ tún ké pé kí a ṣe àtúnṣe nínú ètò iṣẹ́ àjọ NSCDC, èyí tí ó ní nínú: mímu kí àbójútó sunwọ̀n sí i, àtúnṣe sí bí a ṣe ń mú ènìyàn wá sí àhámọ́, ìdánilẹ́kọ̀ọ́, àti mímú kí àwọn òṣìṣẹ́ jíhìn fún iṣẹ́ wọn.Àwọn àbájáde àti àwọn àbá wọ̀nyí jẹ́ ti ìgbìmọ̀ ìwádìí náà, wọn kò sì túmọ̀ sí pé àwọn ẹni náà ti ní ẹ̀bi ọ̀daràn níwájú òfin.
Wọn ni: DCC Philips Ajayi, DCC Agrahau John Chagwa, DCC Obafemi Elvis ati DSC Garba Aminu Sule Usman.
Àbá tí ìgbìmọ̀ náà mú wá fi ìyàtọ̀ hàn láàrin àwọn ìgbésẹ̀ ìṣàkóso tí wọ́n dámọ̀ràn fún àwọn òṣìṣẹ́ wọ̀nyí, àti àwọn ìgbésẹ̀ ìbáwí tàbí ti òfin ọ̀daràn tó le koko jù, èyí tí wọ́n dámọ̀ràn fún àwọn òṣìṣẹ́ mẹ́fà mìíràn tí wọ́n ní kí wọ́n yọ kúrò lẹ́nu iṣẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
Ìgbìmọ̀ Dámọ̀ràn Láti Mú Ìdádúró Kúrò fún Àwọn Òṣìṣẹ́ Méjìdínlógún
Nínú àbá mìíràn, ìgbìmọ̀ náà ké sí pé kí wọ́n mú ìdádúró kúrò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, kí wọ́n sì tú àwọn òṣìṣẹ́ méjìdínlógún sílẹ̀, nítorí pé wọ́n sọ pé wọn kò ní ẹ̀bi kankan nínú ikú àwọn tí wọ́n fi sínú àhámọ́ náà.
Àwọn òṣìṣẹ́ náà ni: DCC Phillip Ajayi, DCC John Agrahau Chagwa, DCC Obafemi Elvis, ACC Barr. Stephen Tsado, IC Abdullahi Sale, IC Mohammed Sonfada, CAI Liman Abubakar àti CAII Bala Usman.
Àwọn yòókù ni: IC Mohammed Jiya, DSC Isah Suleiman, CAI Ahmed Wushishi, IC Sale Adamu, IC Haruna Mohammed, ASCI Aliyu Sallah, CAI Mohammed Isah Sanusi, CSC Annas Lamino Shittu, ASCI Alhassan Muhammed àti CCA Baba Mohammed.
Gẹ́gẹ́ bí ìgbìmọ̀ náà ṣe sọ, àwọn òṣìṣẹ́ wọ̀nyí kò ní ẹ̀bi nínú ikú náà; nítorí náà, ó yẹ kí wọ́n mú ìdádúró kúrò fún wọn, kí wọ́n sì tú wọn sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àbá tí ìgbìmọ̀ náà ti gbé kalẹ̀.












Leave a Reply